برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
ROKNEWSPAGER ERROR: File not found: images/عکس_کتاب_0011.jpg
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

درمان‌هاي قرآني براي دردهاي انساني - تبليغ تفسير محور 6

محقق: حميد جلالي

شناسايي نيازهاي اساسي مخاطبان، از وظايف اصلي هر مبلغ و سخنوري است. با بررسي اين نيازها و پاسخگويي به آنها در جلسات، هم مشكلات و دردهاي مردم حل مي‌شود و هم جلسات رونق مي‌يابد. پرداختن به اين موضوع از آن رو در مجالس مذهبي و بر منابر اهميت دارد كه اسلام، منبعي پايان‌ناپذير و مرجعي بي‌همتا برای پاسخگويي به دردها و يافتن علل و دواي آنهاست. خطيب نیز با استخراج اين نسخه‌ها آنها را در قالبي مناسب و زيبا به مخاطب ارائه می‌دهد.

آن گاه که کسی به دردی مبتلا شود تمام همّ و غمّ خود را بر آن می‌نهد که دوایي برای آن درد بیابد. حال اگر مردم دواي دردهاي خود و درمان بيماري‌هاي جسمي و روحي خود را نسخه‌هاي برگرفته از قرآن كريم و اسلام بيابند، با رغبت بيشتري آن را دنبال خواهند کرد و به كار خواهند بست.

استفاده از قرآن كريم براي بيان درمان دردهاي بشري از آنجا اهميت بيشتري مي‌يابد كه در آیات متعددی از قرآن كريم، از اين كتاب آسماني تحت عنوان «شفا» یاد شده است:

وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَسَاراً؛1

و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است برای مؤمنان، نازل می‌کنیم و ستمگران را جز خسران (و زیان) نمی‌افزاید.

البته شفابخشي قرآن كريم هم بعد جسمي انسان را شامل مي‌شود و هم بعد روحي او را. شفاي جسمي قرآن را مي‌توان در خلال آياتي یافت كه به بهداشت جسمي اشاره دارند، سفارش به مواردي مانند غسل و وضو و نيز خوردني‌ها و آشاميدني‌هاي مناسب با ساختار بدن. استفاده از نعمت‌هايي مانند خرما، عسل و زيتون در آيات قرآن، در همين زمینه است.

همچنين آيات نوراني اين كتاب آسماني در بسياري از موارد مي‌تواند عيوب و نواقص انسان را رفع کند، به طوري كه نگاه به قرآن باعث نورانيت چشم‌ها مي‌گردد و حتي شنيدن صوت قرآن در تسكين دردها بسيار مؤثر است و در روايات نيز آمده است كه اگر هفتاد مرتبه سورة حمد را بر مرده‌اي بخوانند و او زنده شد، تعجب نكنند.

از سوي ديگر سفارش‌های قرآن كريم براي زندگي با طهارت در دنيا و آخرت و رفع رذایل اخلاقي نيز نقشي در خور در سلامت روحي و جسمي انسان دارد.

به دليل همين ويژگي قرآن كريم، مي‌توان در جلسات مذهبي و بر منابر از اين نسخة شفابخش استفاده نمود. نام اين روش در تبليغ تفسيرمحور را روش «درد و درمان» خوانده‌اند. اين روش، به معرفي درد و درمان آن از ديدگاه قرآن می‌پردازد.

از جمله ويژگي‌هاي اين روش به موارد زير می‌توان اشاره كرد:

    1. 1.از آنجا كه همة مردم ذاتاً به دنبال سلامتي جسم و روح هستند اين روش براي همه بسيار جذاب است و مفيد خواهد بود.
    2. 2.جذابيت رسيدن به درمان آن قدر زياد است كه مخاطب را تا آخر جلسه همراه مي‌سازد.
    3. 3.مي‌توان اين روش را از كاربردي‌ترين روش‌ها دانست كه اجرايي نمودن آن در جامعه بسيار ضروري به نظر مي‌رسد.

در اين روش گاهي درد و درمان در يك آيه از قرآن كريم آمده است، مانند:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَکُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لاَ نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَکُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ وَ لاَ تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ وَ لاَ تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ‌؛2

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! نباید گروهی از مردان شما گروه دیگر را مسخره کنند، شاید آنها از اینها بهتر باشند و نه زنانی زنان دیگر را، شاید آنان بهتر از اینان باشند و یکدیگر را طعن و عیب‌جویی نکنید و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یاد نکنید، بسیار بد است که بر کسی پس از ایمان نام کفرآمیز بگذارید و آنها که توبه نکنند، ظالم و ستمگرند!

در اين آية شريفه بيماري تمسخر معرفي شده است و ريشة اين بيماري خودبرتربيني دانسته شده است. لذا در يك آيه هم درد و هم ريشه آن مشخص شده و هم درمان آن به صورت بسيار جالبي بيان نموده است كه چرا ديگران را مسخره مي‌كنيد، آيا فكر مي‌كنيد از آنها برتر و بهتريد و چون بهتريد آنها را به باد مسخره گرفته‌ايد؛ شايد آنها از شما بهتر باشند! شخص بيمار بعد از شنيدن اين جملات،‌ دربارة آنچه در ذهن دارید دچار ترديد مي‌شود كه شايد آنها بهتر باشند كه اگر چنين باشد ديگر جايي براي به تمسخر گرفتن ديگران وجود نخواهد داشت و اگر اين نوع فكر در ذهن كسي كه به بيماري تمسخر ديگران مبتلاست، به وجود بيايد كه شايد ديگران از او بهتر باشند، ديگر هيچ‌گاه ديگران را مسخره نخواهد كرد.

اما نوع ديگر بيان دردها و درمان‌ها، آنجاست كه آیات مختلف به درد و درمان اشارت دارند، مانند اشاره به بيماري بخل كه اين بيماري داراي مصاديق مختلفي است، از جمله بخل در مال، آبرو، شغل و موقعيت اجتماعي و ... . قرآن كريم در آيات متعددي به ريشه‌هاي اصلي اين بيماري مانند ترس از فقر (بقره، آیة168)، زياده‌خواهي (انعام، آیة160)1، حب دنيا و خودخواهي(نور، آیة38)، حسادت(يس، آیة47) و سوءظن به خدا (روم، آیة6) اشاره كرده و در آياتي نيز به بيان شيوه‌هاي درمان اين بيماري پرداخته است.

استفاده از روش موسوم به «درد و درمان» در جلسات مذهبي علاوه بر ايجاد جذابيت و انتقال پيام‌هاي معنوي به او از آنجا بيشتر پرثمر است كه دردي از دردهاي روزمرة مخاطبان را نيز مرتفع مي‌سازد و به صورت عملي شفابخش بودن قرآن را درك خواهد كرد. البته در استفاده از اين روش لازم است كه مبلغ با بررسي قبلي و شناسايي دردها و نيازهاي مخاطبان خود، به خوبي موضوع جلسه را انتخاب كند و با بررسي دقيق آيات قرآن كريم، پاسخ‌هاي شفابخش و مشکل‌گشای مخاطبان را بیابد و به آنان ارائه کند.

اين روش همچون ديگر روش‌هاي تبليغ تفسيرمحور، بركات بسياري براي سخنران و مستمع دارد كه انس با قرآن كريم و نسخه‌هاي شفابخش آن، برجسته‌ترين اين بركات است.

 

 

پي‌نوشت:

1.البته اين آية شريفه و آية بعد با بيان توسعة رزق و چند برابر شدن اموال در هنگام انفاق، به صورت غير مستقيم ديدگاه عده‌اي را كه ممكن است به دليل زياده‌خواهي يا حب دنيا دچار بخل شوند، زير سؤال برده و رد کرده است.

 

 

*برداشت آزاد از جزوة قالبهایِ بیان تفسیر استاد کلباسی



1 . إسراء، آیة82.

2. حجرات‏، آیة11.