برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
ROKNEWSPAGER ERROR: File not found: images/عکس_کتاب_0011.jpg
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

نمایش حضور

نماز جماعت؛ اهرم قدرت و عزت در جامعه اسلامي

مقدمه

اسلام سياسي‌ترين و اجتماعي‌ترين دين در ميان اديان ابراهيمي است و تقريبا نمي‌توان هيچ عبادتي را در اسلام يافت كه جنبه اجتماعي نداشته باشد؛ در اين ميان نماز جماعت به دليل ويژگي‌هاي و ظرفيت‌هايي كه دارد، اهرم ايجاد قدرت و عزت در جامعه اسلامي محسوب مي‌شود. مسلمانان در كنار هم مي‌توانند آموزه‌هاي الهي را براي پاك كردن روح خود به كار بگيرند.

زيباترين جلوه «ليعبدون» نماز است كه البته اختصاصي هم به دين اسلام ندارد و در اديان پيشين نيز بهترين جاده ميان بنده و پروردگارش تعريف شده است و نماز جماعت چشمه جوشان الهي است كه منشا جاري شدن بركات و فيوضات الهي در جامعه است.

در این بین توجه نمازگزاران به اهمیت و جایگاه نماز جماعت، و حقوق و وظایفی که هر کدام در قبال یکدیگر دارند می‌تواند شرایط نماز جماعت مطلوب را فراهم نماید.

 

 

روحاني كه سرباز نماز است

تايقان يكي از روستاهاي بخش سلفچگان است كه در 18 كيلومتري شهر قم قرار دارد. اين روستا هزار و 300 نفر جمعيت دارد. حجت‌الاسلام سيد احمد موسوي امام جماعت مسجد امام حسن مجتبي(ره) سه سالي در اين روستا فعاليت داشته و به يك فرد امين براي مردم تبديل شده است.

وي كه خود را سرباز نماز مي‌داند، استقرار روحاني در روستاها را يكي از فعاليت‌هاي ارزشمند مي‌داند كه مي‌تواند فضاي روستاها را بر اساس معيارهاي فرهنگ اسلامي بسازد. اين امام جماعت با بيان اينكه اقامه نماز وظيفه ذاتي هر روحاني است، افزود: در كنار اقامه نماز روحاني بايد غمخوار و همراه با مردم باشد و به مشكلاتشان رسيدگي كند.

وي ادامه داد: با توجه به شرايط امروز جامعه و مدرن شدن شيوه‌هاي برقراري ارتباط اجتماعي، مسئله ريش سفيدي در روستاها به فراموشي سپرده شده؛ اگر امام جماعت بتواند با استفاده از ظرفيت مساجد، اين خلأ را جبران كند، جوامع كوچك مانند روستاها و شهرهاي كوچك از بسياري از آسيب‌ها مصون مي‌مانند.

حجت‌الاسلام موسوي اظهار كرد: در حال حاضر مساجد در روستاها تنها پناهگاه مردم در مشكلاتي مانند اختلافات خانوادگي و يا نزاع‌هايي است كه بر سر آب و زمين در روستا رخ مي‌دهد. به همين دليل امام جماعتي كه در روستا فعاليت مي‌كند، نمي‌تواند تنها به خواندن نماز اكتفا كند، بلكه بايد انسان جامع‌الاطرافي باشد تا بتواند مشكلات مردم در زمينه‌هاي گوناگون را حل كند.

 

 

 

افزایش انگیزه حضور در نماز جماعت، در گرو اقدامات فرهنگی

مریم مرتضوی از پرسنل مخابرات با تاکید بر لزوم انجام امور فرهنگی در ادارات می‌گوید: نصب احادیث مرتبط با فضایل و برکات نماز، برگزاری مسابقات آنلاین در نمازخانه، انجام اقدامات تشویقی برای نمازگزاران در ادارات می‌تواند عاملی برای افزایش حضور در صف نماز جماعت باشد.

وی معتقد است که امام جماعت اداره باید از افراد بصیر و آگاه و مسلط به استفتائات روز انتخاب شود؛ چرا که مخاطبان ایشان افرادی تحصیل‌کرده هستند که برای پذیرش هر تبلیغی ادله محکم طلب می‌کنند.

این نمازگزار، برگزاری نماز در وقت مقرر بدون تاخیر و بیان تفسیر قرآن در مراسم نماز جماعت را بسیار مثبت ارزیابی می‌کند و برپایی مراسم سوگواری در مناسبات مذهبی در ادارات را نیز عاملی برای آرامش روحی و تقویت باورهای دینی در پرسنل می‌شمرد.

نکته دیگری که وی بدان اشاره دارد این است که هر چند برخی افراد رغبتی به نماز گزاردن نداشته باشند، اما بی تردید، تعامل و ارتباط مستمر امام جماعت با کارمندان، در دراز مدت به جذب ایشان خواهد انجامید.

 

 

 

امام جماعت سنگ صبور مردم باشد

حجت الاسلام سید مرتضی موسوی امام جماعت یکی از ادارات شرکت مخابرات ایران – مرکز توسعه فناوری اطلاعات- است؛ به نظر ایشان مسجد گستره وسیع‌تری از مردم را در بر می‌گیرد که نیازمند شنیدن احکام عمومی هستند؛ اما در ادارات نماز باید خلاصه باشد و مباحث دینی کارشناسی شده طرح شود؛ لذا در این اداره نیز سعی شده مراسم اقامه نماز جماعت و تلاوت قرآن بیش از 30 دقیقه به طول نینجامد تا همگان بتوانند از این مراسم معنوی کسب فیض کنند.

وی معتقد است سخنرانی بین دو نماز نوعی گروکشی برای استماع سخنان است و این امر به ویژه در ادارات جایگاهی ندارد.

ایشان حضور روحانی در ادارات را دارای اثر تبلیغی می‌داند و معتقد است که امام جماعت هر اداره باید بتواند با پرسنل اداره تعامل برقرار کند و به عنوان سنگ صبوری شنوای مشکلات ایشان نیز باشد. او می‌گوید که امام جماعت باید خوش خلق باشد و با ارتباط نزدیک با افراد، همگان را جذب و به سمت و سوی یادگیری معارف دینی سوق دهد.

ذکر سخنانی کوتاه پیرامون فرهنگ عاشورا و روایات اهل بیت(ع) و ذکر مصائب –که خود دارای معنویت، ثواب و اثرات روحی عمیق است- در ماه محرم و برگزاری برنامه‌های قرآنی چون تلاوت یک صفحه قرآن در هر روز با مشارکت پرسنل و بیان نکات تفسیری و انطباق آن با مسایل روز و همچنین بیان مسایل شرعی و احکام به صورت مستمر از جمله اقداماتی است که توسط حجت‌الاسلام موسوی در این اداره انجام می‌شود.

به گفته وی آنچه در گذشته اتفاق می‌افتاد و پرسنل به واسطه نمایش خود در مقابل رئیس و کسب امتیاز از وی به نماز جماعت می‌پرداختند امری کاملاً غلط است و این جای خرسندی دارد که این شیوه در ادارات جای خود را به علاقه و تمایل نمازگزار به ادای فریضه الهی داده است.

حجت‌الاسلام موسوی نیز چون دیگر ائمه جماعات صرف بودجه برای تشویق نمازگزاران و برگزاری مسابقات در نمازخانه را از جمله موارد انگیزشی می‌داند و معتقد است که وضعیت فعلی اختصاص بودجه هنوز آن طور که باید باشد؛ نیست.

 

 

بجا آوردن نماز جماعت اول وقت سبب رونق کسب و کار است

رامین شفیعی، از کسبه بازار نیز که در مراسم اقامه نماز جماعت این مسجد شرکت می‌کند، بر لزوم برگزاری مراسم مذهبي بعد از نماز جماعت تاکید کرد و گفت: مهم‌ترین نیاز ما پاسخگویی به احکام کسب و کار است که پس از نماز طرح كرده و بلافاصله پاسخ آن را از امام جماعت دریافت می‌كنيم.

وی به فضایل و برکات نماز جماعت اشاره کرد و اذعان داشت: آنچه که من دریافته‌ام این است که بجا آوردن نماز در اول وقت و آن هم به صورت جماعت علاوه بر اینکه خوراکی برای روح است، سبب رونق کسب و کار می‌شود. اگر این مهم را همه کسبه و کارگران درک کنند بی‌تردید مشتاقانه به استقبال ادای این فریضه الهی روی خواهند آورد.

به گفته این نمازگزار، اگر در رسانه‌های گروهی آثار و فضایل نماز جماعت در زندگی فردی و اجتماعی با استناد به قرآن و روایات تبیین شود؛ استقبال عمومی از اقامه نماز جماعت روزافزون خواهد شد.

 

 

امام جماعت بازار باید مسلط به استفتائات کسب و کار باشد

حجت‌الاسلام سید حسین علوی از پیش نمازان مسجد امامزاده زید واقع در بازار تهران، معتقد است مهم‌ترین نیاز کسبه بازار آگاهی از احکام کسب و کار است که امام جماعت باید بتواند به درستی و با آگاهی و تسلط به فتاوای مراجع تقلید بدان پاسخ دهد و البته این سئوالات پس از اتمام مراسم نماز جماعت انجام می‌شود؛ چرا که بازار محیط کسب است و مستمعین عجله دارند که به محل کسب خود رجوع کنند.

وی خلاصه خواندن نماز جماعت را دیگر راه‌کار جذب کسبه برای حضور در مسجد و اقامه نماز جماعت می‌خواند و بر این باور است که از آن جا که بازار محل کسب و کار است و مشتري بسیاری در این مکان تردد می‌کنند؛ لذا نماز جماعت باید بدون وقفه و سریع ادا شود تا کسبه و کارگرانی که نیازمند حضور در محل کسب خود هستند؛ به سرعت به کار خود برسند.

وی در ادامه با بیان این که برگزاری مراسم سخنرانی و مداحی پس از اقامه نماز در مساجد بازار از برنامه‌هایی است که توسط اداره اوقاف به صورت پیوسته در حال انجام است؛ گفت: این در حالی است که تجربه نشان داده است هيچ‌ يك از برنامه‌ها نبايد ميان دو نماز برگزار شود چرا که به خواندن نماز فرادی می‌انجامد و کسبه از فیض نماز جماعت محروم می‌مانند.

 

 

 

نماز خانه‌اي با رايحه بهشت

فریبا امیدی که از دانش آموزان پایه سوم هنرستان سامان مقدم، واقع در منطقه هفت تهران و در خيابان شيخ صفي است، نسبت به حضور کمرنگ جوانان در صف نماز جماعت در مدرسه انتقاد کرد و بر این باور است که در هنگام اذان باید این حق برای تمام دانش‌آموزان وجود داشته باشند که با خدای خود به راز و نیاز بپردازند.

وی اقامه نماز را تکلیف الهی می‌داند و معتقد است برای خشنودی خداوند از بنده باید نماز اول وقت ادا شود. وی که خداوند را ناظر به اعمال بندگان می‌داند معتقد است؛ آرامش ابدی مرهون اقامه نماز است.

امیدی سیستم تشویق را باعث جذب جوانان در صفوف نماز جماعت خواند و برگزاری مسابقاتي در خصوص احکام در این زمان را بسیار پر اثر دانست. به گفته وی باید با انجام امور تشویقی موجبات سبقت گرفتن جوانان برای قرار گرفتن در صف اول نماز جماعت را فراهم آورد.

وی تزئین نمازخانه به عکس دانش آموزان نمازگزار را انگیزه‌ای برای حضور فعال‌تر جوانان در نماز جماعت دانست و بر ضرورت توجه به نظافت و معطرسازی محیط نمازخانه به عطر گل تاکید کرد. او می‌گوید طراوت و عطر گل، حس حضور در بهشت دارد و توجه به این امور می‌تواند به جذب هر چه بیشتر جوانان به نماز بیانجامد.

 

 

 

دبستان‌ها را بسازيد؛ دانشگاه دير است

حجت‌الاسلام ابوالفضل غزالي از كارشناسان مركز تخصصي نماز و امام جماعت دبستان گلدوست بيش از 10 سال است در امر نماز در مدارس فعاليت دارد. مديران مدارس قم او را به عنوان امام جماعتي كه دانش‌آموزان را مانند آهن‌ربا به نماز جماعت مي‌كشاند، مي‌شناسند.

وي مهم‌ترين اصل در جذاب كردن نماز جماعت براي دانش‌آموزان را اختياري بودن نماز مي‌داند و مي‌گويد: نماز اساسا چيزي نيست كه بتوان با اجبار در ميان دانش‌آموزان جا انداخت.

غزالي ايجاد ارتباط چهره به چهره با دانش‌آموزان را از ضرورت‌هاي ترويج نماز جماعت در مدارس دانست و ادامه داد: امام جماعت بايد دلسوزانه با نوجواناني كه از نماز جماعت رويگردان هستند صحبت كند و ريشه‌هاي اين رويگرداني را مورد بررسي قرار دهد.

اين امام جماعت ادامه داد: امام خميني(ره) مي‌فرمود «دبستان‌ها را بسازيد؛ دانشگاه دير است.» كه همين يك جمله، حرف‌‌هاي بسياري در زمينه اهميت ترويج نماز در سنين كودكي و نوجواني دارد.

وي از شركت نداشتن معلمان و مدير مدرسه در نماز جماعت گلایه دارد و اين موضوع را عامل ضعيف شدن حضور دانش‌آموزان دانست.

امام جماعت دبستان گلدوست برگزاري برنامه‌هاي جانبي را نيز يكي از عوامل جذب كردن دانش‌آموزان به نماز مي‌داند و خود نيز از اين ترفند براي تشويق دانش‌آموزان بسيار بهره برده است.

وي می‌گوید: يكي از روش‌هاي تشويق نوجوانان به نماز بيان حقايق خلقت و نقش عبادت خدا در محيط پيرامون است؛ دانش‌آموز وقتي متوجه مي‌شود كه نمازي كه مي‌خواند حتي در گياهان اطرافش يا خورشيد و ماه نيز تاثيرگذار است، به اين كار بيشتر تشويق مي‌شود.

غزالي اضافه می‌کند: محيط نمازخانه نيز در جذب دانش‌آموزان بسيار تاثيرگذار است؛ و با بيان اينكه نماز را بايد آسان گرفت، افزود: نماز نبايد به يك امر مشكل در نظر نوجوانان تبديل شود، نمازي كه آسان گرفته شود و مستحبات آن در اندازه حداقلي به جا آورده شود، دانش‌آموز را زودتر به خود جلب مي‌كند.

زنگ نماز كه به صدا درمي‌آيد؛ دانش‌آموزان با شور و اشتياق به سمت نمازخانه راه مي‌افتند و در راه از مسابقه‌اي كه امروز قرار است برگزار شود، صحبت مي‌كنند.

 

 

 

مساجد باید پایگاه تعمیق ارزش‌های دینی در نسل جوان باشند

زهره انصاری از جمله مامومینی است که در مسجد جامع قمر بنی‌هاشم در محله ‌هاشم آباد تهران نماز می‌گزارد؛ وی معتقد است برنامه‌های خوبی در این مسجد انجام می‌شود. او با توجه به میزان شرکت‌کنندگان در مسجد، اقدامات فرهنگی انجام شده را در جذب جوانان راهی بسیار موثر می‌خواند.

این نمازگزار با اشاره به وضعیت کنونی و تفکرات جدیدی که در جوانان در حال شکل‌گیری است؛ می‌گوید: مساجد فقط پایگاهی برای اقامه نماز نیستند بلکه باید تمام شعائر اسلامی را احیا کنند؛ مسجد باید پایگاهی برای تعمیق باورهای دینی در نسل جوان باشد؛ اگر نتوانیم امروز جوانان را به سمت و سویی خدایی سوق دهیم؛ عاقبت کار بسیار سخت خواهد بود.

او بر این باور است که در این میان ائمه جماعات نقش مهمی را بر عهده دارند و باید به جوانان نزدیک شوند و با رعایت اخلاق الگویی کامل برای جوانان این مرز و بوم باشند؛ چرا که سخن گفتن بسیار آسان است اما عمل كردن به احادیث کاری دشوار و البته تاثیرگذار.

 

 

مسجد مي‌تواند كانوني براي ارتباط منسجم مردم و مسئولين باشد

در محله نيروگاه قم مسجدي به قدمت نيم قرن وجود دارد. مسجدي ساده و با حياطي كوچك اما با صفا كه با اخلاص اهالي محل سرپا نگه‌داشته شده. حجت‌الاسلام سيد ابوالحسن موسوي امام جماعت اين مسجد است كه سال‌ها در راه كسب معارف اهل بيت(ع) كوشيده و اكنون سنش از هفتاد مي‌گذرد. او با وجود كهولت سن و مشكلات جسمي حتي صبح‌ها نماز جماعت را در اين مسجد برپا مي‌دارد و شركت نكردن نخبگان و افراد برجسته محله در نماز جماعت، يكي از مهمترين دغدغه‌هايش است.

وي در اين باره مي‌گويد: مسجد بايد مملو از افراد برجسته و انقلابي باشد ولي به اين دليل كه اينگونه افراد اكثرا پرمشغله هستند و دغدغه‌هاي گوناگون دارند، عموما نمي‌توانند در مسجد حضور پيدا كنند.

حجت‌‌الاسلام موسوي ادامه داد: اگر مسئولان هر از گاهي در مساجد حضور پيدا كرده و پا به پاي مردم در نماز جماعت شركت كنند، علاوه بر افزايش شور و شوق مردم براي حضور در نماز جماعت، مسجد به كانوني براي ارتباط منسجم مردم و مسئولين تبديل مي‌شود؛ كه اين موضوع هم به نفع مردم است و هم به نفع مسئولين.

اين امام جماعت افزود: مسجد بايد پايگاه رسيدگي به نيازمندان و رفع مشكلات مردم باشد اما در محله‌هاي فقيرنشين اهالي محل توانايي اين كار را ندارند و دولت بايد اعتباراتي را به اين منظور در نظر بگيرد.

وي اظهار كرد: اگر محوريت هر فعاليت فرهنگي و يا خدمتي كه توسط دولت به مردم ارائه مي‌شود، مسجد باشد، تاثيرگذاري اين فعاليت‌ها چند برابر خواهد شد و مساجد نيز پررونق‌تر مي‌شود.

وي آراستگي امام جماعت، نظم او و رسيدگي به احوال مردم را از ديگر مسائلي كه مي‌تواند در رونق مساجد تاثيرگذار باشد دانست و گفت: وقتي يكي از مامومين به مسجد نمي‌آيد، اين وظيفه امام جماعت است كه علت نيامدن را پيگيري كرده و يا اگر كسي از اهالي مسجد بيمار مي‌شود، امام جماعت بايد به عيادت او برود.