برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
ROKNEWSPAGER ERROR: File not found: images/عکس_کتاب_0011.jpg
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

لازم است نخست باور به توحید را در جامعة مسلمانان درست کنیم

 

حجت‌الاسلام والمسلمین سعیدی نجفی(مدیریت مجمع اهل بیت«علیهم السلام»نجف اشرف)

به کوشش: دانیال نعیمی

تحصیلات حوزوی را از چه زمانی آغاز کرده‌اید؟

سال 1354 زمانی که در مقطع دبیرستان درس می‌خواندم در تعطیلات تابستان نزد پدرم دروس حوزه را می‌آموختم. پس از اتمام دبیرستان رسماً دروس حوزه را ادامه دادم.

 

از چه زمانی فعالیت تبلیغی را شروع کردید؟

ابتدا از نه سالگی به تشویق پدربزرگم که از مراجع تقلید1 آن زمان در نجف اشرف بودند و همچنین پدرم که از فضلای وقت حوزه بودند، مقدمه‌خوانی می‌کردم، یعنی قبل از خطیب مجلس، مداحی می‌کردم، ولی به طور رسمی اولین سفر تبلیغی را سال 1359 ابتدای جنگ تحمیلی شروع کردم و جزء اولین مجموعه طلاب حوزه علمیه قم به اهواز و منقطة سوسنگرد اعزام شدم.

از چه زمانی به تبلیغ خارج از کشور پرداختند؟

از سال 1375 ابتدا عازم کشور مالی در غرب افریقا شدم و چهار سال انجام وظیفه کردم و دو سال در کشور غنا بودم و به صورت کوتاه مدت (بین یک ماه تا چند روز) به کشورهای سودان، تانزانیا، اوگاندا، گینه، سیرالئون، ساحل عاج، بنین و توگو سفر کردم. اخیراً هم حدود دو سال در نجف اشرف فعالیت هشت‌صد مبلغ مجمع اهل‌بیت را نظارت می‌کردم که در پانزده استان عراق فعالیت داشتند.

 

مبلغ شیعه در مناطق مشترک شیعه و سنی به دنبال چه باید باشد؟

در جهان فعلی انسان‌ها از هر دین و مذهب و نژاد و با هر انگیزی ناچار به تعامل و ارتباط با یکدیگرند. یک مبلغ به تناسب هویت صنفی خود از اهدافی مقدس و معنوی برخوردار است که برای رسیدن به آن اهداف متعالی باید جهان پیرامون و مخاطب خود را بشناسد و به درک صحیحی از آن برسد و بر اساس برنامه و راهبرد مناسب و معینی حرکت نماید وگرنه به سر درگمی و عدم بازدهی مبتلا می‌شود و در تحقق اهداف متعالی خود به جهت عدم تأثیرگذاری مطلوب ناکام خواهد ماند و در نتیجه نیروها و منابع هرز می‌رود و گاه سبب تعارضات داخلی می‌شود.

مواجهه اهل سنت با شیعیان، که در واقع اکثریت کمّی جهان اسلام بوده و نماد اسلام در دنیا معرفی شده‌اند با وجود اختلافات اعتقادی و فقهی درونی‌شان، دو گونه بوده است: عدة قلیلی از آنها (که شامل سلفی‌ها و وهابی‌ها می‌شود) اساساً به مسلمانی شیعیان عقیده ندارند، بلکه آنها را مشرک و بدتر از یهود می‌دانند. اما عدة بیشتری از اهل سنت، شیعیان را مسلمان ولی در عین حال وصلة ناجوری در دین به حساب می‌آورند که باید تحملشان کرد و جلو نفوذشان را گرفت. بنابر اهل سنت یک‌دست و یکسان نیستند و از آنجا که وظیفة یک مبلغ عبارت است از:

1. ترویج معارف اسلامی و اشاعة فرهنگ ناب اهل بیت (علیهم السلام)،

2. تعالی بخشیدن بعد اخلاقی و اجتماعی و فکری جامعه،

3. تصحیح نگرش دیگر مذاهب به تشیع و شیعیان،

به تناسب بافت مذهبی مخاطبان و ظرفیت آنها و هماهنگ با نیازشان با ملاحظة راه حکمت و موعظة حسنه و در آخر ملاحظة روش تدرج، برنامة هر منطقه را تنظیم نماید. یک‌سری اصولی هست که بر عقاید، اخلاق و اصول دینی ما حاکم است که باید نخست آنها را کامل کنیم.

لازم است نخست باور به توحید را در جامعة مسلمانان درست کنیم، بعد دربارة امامت سخن بگوییم. طرح مباحثی مانند امامت به طرح مقدماتی نیاز دارد که بسیاری از آنها میان مسلمانان مشترک است.

گفتنی است که حضرت ثامن الحجج امام علی بن موسی الرضا(علیه السلام) فرموده‌اند: «لو علم الناس محاسن کلامنا لأتبعونا.»2 فضایل و عظمت کلامشان به تنهایی برای جذب مخاطب کافی است و نیاز به ذکر سیئات دشمنشان نیست.

 

شما در سفرهای تبلیغی به داخل و خارج کشور چه نکاتی را در مراوده با اهل سنت رعایت می‌کنید؟ مبلغی که به مناطقی می‌رود که شیعه و سنی آمیخته با هم زندگی می‌کنند از چگونه منابعی باید استفاده کند؟

مسائل و موضوعات مورد نیاز آنها فقط مسئلة امامت نیست، بلکه در بسیاری از موضوعات مشترک نیز جهل وجود دارد:

1. معارف اسلامی و مباحث اخلاقی و حتی تاریخ صدر اسلام را می‌توان بحث نمود و ضرورتی ندارد پایان هر یک از این مباحث به محکومیت خلفا بینجامد؛

2. مسائل اعتقادی مثل شفاعت، قضا و قدر، مهدویت و غیره را بدون تأیید یا محکومیت مذهبی معین مطرح کنند و با استدلال و استناد به احادیث فرقین ذکر نمود؛

3. شبهات مطروحه بر ضد شیعه را بدون رویکرد دفاع از تشیع ذکر نمود. مثلاً شبهة تحریف قرآن را بدون استناد آن به تشیع و تسنن ذکر نمود.

در استناد به منابع و متون هم به این موارد توجه کنند:

1. بسیاری از منابع مشترک هستند. نص قرآن و حجم وسیعی از احادیث نبوی از این بخش هستند؛

2. بسیاری از کتب علمای سنی مورد قبول همة اهل تسنن نیست؛

3. تمامی صحاح و مسانید نزد اهل تسنن از اعتبار واحدی برخوردار نیستند، بلکه صحیح مسلم و بخاری اصل است و بر بقیه ترجیح دارد و در صورت تعارض، آنچه در این دو کتاب است مورد تأیید آنهاست؛

4. استناد به کتاب و اقوال علمای سنی که شیعه شده‌اند برای استدلال ثمرة زیادی ندارد، مگر اینکه به صورت ضمنی ذکر گردد (تأثیر غیرمستقیم آن بیشتر است).

 

تبلیغ در مناطقی که مردم پراکندگی مذهبی دارند چه خط قرمزهايي دارد؟

در هر دین و مذهبی خطوط قرمزی وجود دارد که ملاحظه نکردنش باعث تحریک شدید و تقابل پیروان آن می‌شود. مثلاً زوجات نبی و برخی صحابه من جمله خلفا جزء مقدس‌ترین افراد اهل‌سنت هستند که توهین و سب و تحقیر آنها هیچ ثمره‌ای جز بروز فتنه شدید نخواهد داشت. لذا باید انتقادات بر آنها را منطقی و علمی و ملایم و بدون توهین ذکر نمود و همچنین از تمرکز بر مسائلی همچون اصل و نسب یا برخی افعال حرام آنها (صحابه) دوری جست؛ چون غرض از تبلیغ اقناع مخاطب است، نه محکوم نمودن وی.

حتی با وجود اعتقاد به بطلان آنها عقاید و شخصیت مخاطب بایستی محترم باشد. سیرة اهل بیت (علیهم السلام) نیز چنین است. ایشان با مخالفان سرسخت خود چه در معاشرت و چه در بحث علمی با رأفت و احترام و بزرگواری برخورد می‌نمودند و همین برخورد محترمانه موجب جذب تدریجی آنها می‌شد.

 

 

پانوشت:

  1. آیت الله العظمی شیرازی.
  2. معانی الأخبار، ص 180