برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
ROKNEWSPAGER ERROR: File not found: images/عکس_کتاب_0011.jpg
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

انواع کلاسداری - راه‌های فعال کردن و ایجاد مشارکت در کلاس

نویسنده وپژوهشگر: محمدتقی وکیل‌پورکارشناسی ارشد تخصصی تبلیغ

در میان روش‌های کلاس‌داری پرسش‌گری جزو کاربردی‌ترین متدهای تبادل اطلاعات است. در این مطلب به برخی از روش‌های پرسشگری اشاره می‌شود.

1. انتخاب سؤال طوری باشد که دانش‌آموزان وادار به تفکر شوند، یعنی از سؤالات سطح‌شناختی بالا استفاده شود، مانند سؤال از چگونگی ارتباط با امام زمان(عجّل الله فرجه) در زمان غیبت یا چگونگی حضور قلب در نماز یا سؤال از چرایی مانند سؤال از چرایی عذاب الهی با وجود رحمت واسعة او یا چرایی لزوم خمس برای جامعه و ... در مجموع سؤالات حفظی و به یادآورنده در این قسمت مناسب نیست.

2. انتخاب سؤال طوری باشد که دانش‌آموزان بدان وسیله برای مشارکت انگیزه بیابند، به این معنا که مبلغ در توضیحاتش در مورد سؤال سعی کند ارتباطی بین سؤال و دغدغه‌ها و مسائل و علایق زندگی مخاطب پیدا کند و بر روی آن تاکید کند تا در مخاطب انگیزه‌ای برای مشارکت ایجاد شود. البته از طریق تحریک و تشویق هم می‌شود مخاطب را انگیزه‌مند نمود، مثل اینکه مبلغ بگوید: «یه سؤال کنم ببینم ضریب هوشی شاگردان این کلاس چقدر بالاست؟»

3. دانش‌آموزان به صورت داوطلبی شروع به پاسخ گفتن نمایند. اگر در پاسخ‌گویی ابتدا فرصت به داوطلب‌ها داده شود هم موجب تشویق آنها می‌شود وهم موجب آمادگی دیگر افراد برای مشارکت در کلاس. البته بعد از پاسخ دادن یک یا دو نفر از داوطلبان لازم است دانش‌آموزان دیگر را هم در‌گیر کنیم.

4. اولین داوطلب در پاسخ‌گویی تحسین شود تا جرئت و جسارت مشارکت ایجاد شود. اگر اولین کسی که پاسخ به سؤال می‌دهد، اشتباه هم پاسخ داد نباید مذمت شود؛ زیرا در روند ایجاد مشارکت اثر منفی دارد. البته این به معنای پذیرفتن جواب نادرست نیست، بلکه می‌توان از شهامت او در خط شکنی هنگام پاسخ دادن تقدیر کرد، ولی پاسخ او را پاسخ صحیح ندانست.

5. زمان پاسخ‌گویی افراد مدیریت شود. برخی افراد در پاسخ دادن به سؤالات زمان زیادی را صرف مقدمه‌چینی می‌‌کنند یا به حواشی می‌پردازند که در این صورت به دلیل کند شدن روند مشارکت و جلوگیری از بی‌حوصلگی دیگر مخاطبان لازم است یا به این افراد تذکری در مورد پرداختن به اصل مطلب داده شود یا اینکه با تشکر از پاسخشان به فرد دیگری فرصت پاسخ‌گویی داد.

6. روند پاسخ‌گویی به گونه‌ای هدایت شود که آهسته آهسته به پاسخ مطلوب برسند. لازم است مبلغ با تشویق‌های کلامی یا راهنمایی‌های غیر‌مستقیم یا حتی علایم غیر کلامی دانش‌آموزان را به سمت پاسخ مطلوب راهبری کند تا ایجاد مشارکت در جهت اهداف محتوایی کلاس پیش رود، نه اینکه موجب اتلاف وقت در جهت موضوعات حاشیه‌ای دیگر شود که در این صورت هم مبلغ در ایجاد مشارکت در کلاس موفق بوده، ولی ممکن است در مدیریت زمان کلاس دچار مشکل شود و بحث به نتیجه نرسد.

7. باید با مراقبت زیاد مانع شکل‌گیری زمینة تمسخر دانش‌آموزان به دانش‌آموزی شد که از او پرسیده‌اید. گاهی اوقات به دلیل مراقبت مبلغ مشارکت منفی در کلاس شکل می‌گیرد. اگر دانش‌آموزی از روی عمد یا سهو پاسخی به سؤال داد که موجب تحریک افراد دیگر به تمسخر و استهزا شد لازم است مبلغ دخالت کند و با اندکی توضیح مانع شکل‌گیری فضای منفی و نامناسب در کلاس شود؛ زیرا این روند می‌تواند علاوه بر به‌هم‌زدن نظم کلاس، به نقل مطالبی از جانب دانش‌آموزان در کلاس انجامد که با احترام جلسه سازگار نباشد.

8. در انتخاب افراد برای پاسخ‌گویی ابتدا از شلوغ‌تر‌ها استفاده شود تا راحت‌تر نظارت شوند. اگر در ایجاد مشارکت پس از پاسخ‌گویی چند نفر از داوطلبان، با اشاره از افراد نظم بر هم زن بخواهیم که پاسخ دهند، با این کار انرژی آنها را صرف تفکر بر روی موضوع کلاس کرده‌ایم، نه اختلال در کلاس، ضمن آنکه با این کار این افراد مورد توجه قرار می‌گیرند و دیگر برای جلب توجه شیطنت نخواهند کرد و چنانچه بعد از پاسخ تشویق شوند ممکن است علاقه‌ای هم به مبلغ پیدا کنند که در ادامه به اصلاح آنها می‌انجامد. به همین دلیل خوب است مبلغ حتی اگر پاسخ این فرد ذره‌ای صحیح بود، تشویق را به صورت مستدل انجام دهد. البته حتماً باید تشویق مستند به صحت پاسخ باشد وگرنه ممکن است دانش‌آموز نظم برهم زن، حمل بر ترس مبلغ از شیطنت‌هایش و نوعی تملق جهت جذب شود که مطلوب نخواهد بود.

9. لازم است مبلغ در انتهای مشارکت‌طلبی از دانش آموزان، پاسخ‌ها را جمع‌بندی کند و به ابتدای بحث بعد یا ادامة همان بحث وصل کند تا نشاط حاصل از مشارکت صرف موضوع کلاس شود.