«
»
  • 1
  • 2
«
»
  • 1
  • 2
  • 3
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

فوت‌وفن‌هایی برای سخنورانی که به کارشان عشق می‌ورزند

 

 

 

نویسنده: مریم دهقان

 

راهی از هزارن راه نرفته

 

قدم‌هایم را آرام‌آرام از روی سنگفرش‌های پیاده‌رو جلو می‌برم تا برسم به همان جایی که می‌شود بزرگ شد. می‌شود کوله‌باری از تجربه و دانش را با خود به همراه داشت تا در کوچه پس کوچه‌های زندگی سردرگم نماند و راه را پیدا کرد. آری! راه پیدا کردن زمانی از همین جلسات کوچک و بزرگ شروع می‌شد و الان نیز؛ اما تفاوتش این است که این روزها مخاطب را باید هل داد و کار سخت‌تر از قبل شده است. علت هرچه هست، نمی‌دانم. مهم این است که باید حرکت کرد تا دوباره به این محافل و مجالس جانی تازه‌تر از قبل بخشید. شاید راه‌هایی که خواهیم گفت، راهی از هزاران راه در پیشِ رو باشد که جز با تلاش به آن‌ها نمی‌توان رسید.

 

مطالعه، مطالعه، مطالعه

 

پیشرفت در هر کاری ملزوماتی دارد که گردآوری دانش مربوط به آن، یکی از بهترین راه‌هاست. مطالعه دربارة نحوة اجرا و محتوای هرکاری و اطلاع از جدیدترین دستاوردهای فکری بشر در حوزه کاری، قطعاً به عملکرد بهتر می‌انجامد.

 

تنوع قالب

 

اگر پای صحبت کسی بنشینید که از ابتدا تا انتهای کلامش یک‌جور باشد، خسته می‌شوید و حوصله شنیدن حرف‌هایش را از دست خواهید داد. اگر در میان کلام از ضرب‌المثل‌ها، اشعار و اصطلاحات متنوع اما به جا استفاده کنیم، تا حد زیادی جلوی این عارضه را خواهیم گرفت. برای به‌دست آوردن این مهارت، باید دایرة لغات را افزایش داد که این نیز راهی جز مطالعه ندارد.

 

روحانی یا روحانیت!

 

صرفاً به استناد چند سال سابقه تحصیل و لباس روحانیت، نمی‌توان کسی را عمیقاً و قلباً روحانی دانست یا حتی فرض کرد. مثل اینکه یکی در رشته جامعه‌شناسی تحصیل می‌کند، اما جامعه‌شناس خوبی نیست. شاید آموخته‌هایی هم داشته باشد، اما به شناخت خوبی از این علم نرسیده است. روحانیت به شکل ظاهری، ساده‌تر است تا روحانی شدن. روحانی بودن نیازمند داشتن ویژگی‌هایی ایمانی و دینی است که شخص باید آن‌ها را در همة ابعاد زندگی‌اش به صورت عملی اجرا کند. در این‌ صورت دیگر کسی پشت سر روحانیون بدگویی نمی‌کند و آنان را متهم نمی‌سازد. اگر همة ابعاد زندگی یک طلبه را، روح روحانی و نور ایمانی فراگیرد، می‌شود پازلی منظم که هیچ‌جایش نمی‌لنگد و کسی نمی‌تواند از آن ایرادی فاحش بگیرد.

 

صحبت‌ها ارزشمند هست؟!

 

یک ساعت سخنرانی تکلیف می‌آورد. لازم است اطلاعاتی که می‌خواهید به خورد مخاطب بدهید، ارزش وقتی را که از آن‌ها می‌گیرد، داشته باشد. باید آن‌قدر در مورد موضوع بحث، اطلاعات جامع و کاملی داشته باشید تا بتوانید در حدّ توان، سؤالات احتمالی را پیش‌بینی و ابهام‌ها را رفع کنید تا مخاطب احساس نکند وقتش تلف شده است. یک ساعت صحبت کردن، نیازمند ساعت‌ها مطالعه است.

 

 

 

فرقی نمی‌کند! آمر بالمعروف باشید

 

فرقی نمی‌کند کجای گود نشسته‌اید و از چه زاویه‌ای وارد یک مجلس شده‌اید. در صورت مشاهدة خطا یا اشتباهی که باعث ضرر به دیگران می‌شود و موجبات سختی و جهالت دیگران را به وجود می‌آورد، مسامحه جایز نیست و باید دست به کار شد. بسیاری از مراسم‌ها بستری مناسب برای خرافات و بدعت‌ها شده‌اند که ناشی از جهل بوده و خود افراد قلباً راضی به آن عمل نبوده‌اند. تذکر دربارة نحوه پذیرایی، نحوه برگزاری مراسم، موضوع و محتوای جلسه، مداح و اشعارش، نوع پوشش و تزئین مجلس، حضور نامتجانس مستمعین، وجود و بروز آئین‌های ابداعی و... ؛ واجب است. البته به خاطر داشته باشیم که امر به معروف و نهی از منکر باید با احتساب شرایط صورت گیرد و الّا آب رفته به جوی باز نمی‌گردد.

 

صمیمی آری! صمیمیت نه

 

صمیمی بودن یعنی مؤدبانه صحبت کردن، احترام گذاشتن به مخاطب، داشتن حلم و بردباری در رفتار و گفتار؛ اما صمیمیت یعنی به اشتراک گذاشتن مسائل خصوصی زندگی خودمان با دیگران.

 

مریدبازی ممنوع

 

ارتباط با دیگران شرایطی دارد و نیازمند یادگیری اصولی است که اگر آن‌ها را زیر پا بگذاریم یا از آن‌ها غفلت ورزیم، آن ارتباط برایمان سخت و گران تمام می‌شود. هرچه ارتباط گسترده‌تر، مواظبت هم باید بیشتر باشد. مثلاً در سخنرانی‌ها گاهی یک فرد به خاطر مشکلاتی که دارد به شما نزدیک می‌شود و مسئله‌اش را بیان می‌کند. در این‌گونه مواقع، جوگیر نشوید و درگیر احساسات پاک یا موذیانه بعضی مخاطبان و مخاطب‌نماها نشوید؛ یعنی دایه دلسوزتر از مادر نشوید و تا یکی مشکلاتش را برای شما مطرح کرد، هرچه در چنته دارید از قبیل آدرس و شماره منزل، شماره همراه، وقت اضافی و خارج از برنامه یا هر آنچه باعث مزاحمت شخصی می‌شود در اختیارش نگذارید. اما اگر اصرار کردند، می‌توانید نشانی محل کار و ساعات کاری‌تان را در اختیارشان بگذارید تا در صورت تمایل رابطه ادامه یابد؛ البته از طریق درست.

 

از مچ‌گیری نترسید

 

اگر شنونده‌ای با طرح سؤالی دفعی، در صحبت‌ها ابهام ایجاد کرد، سریع شوکه نشوید. ابتدا همه‌جانبه و منطقی سؤالش را موشکافی کنید و برای هر نکته‌اش سندی درخواست کنید. اگر صحیح و عقلانی به نظر رسید و توانستید جوابش را بدهید چه بهتر؛ ولی اگر باز هم صحیح و عقلانی بود و جوابی برایش نداشتید، با طمأنینه از او اجازه بخواهید تا در جلسه بعدی پاسخی برای سؤالش پیدا کنید.

 

ابتکارات کوچک اما ارزشمند

 

یکی از وحشتناک‌ترین آسیب‌‌های اجتماعی زنان، ابتلا به غیبت و برخی گناهان دیگر است. برای جلوگیری از این موارد و نظم بخشیدن به جلسه، طرح‌هایی جدید ابداع کنید تا خیر دنیا و آخرت نصیبتان شود. مثلاً اختصاص دادن صندوق‌های جریمه برای غیبت کردن؛ البته اگر قضاوتش را به عهده مخاطبان بگذارید بهتر است؛ چون هیچ‌کس از ریختن آبروی خودش خوشحال نمی‌شود. همچنین برای کسانی که دارای امتیازات مثبت هستند نیز تشویق‌هایی در نظر بگیرید که این بخش برای کودکان و نوجوانان بیشتر کاربرد دارد؛ اما هیچ‌گاه برای خوب بودن و خوب ماندن استثنایی وجود ندارد و هرکس را می‌توان تشویق یا تنبیه کرد.