«
»
  • 1
  • 2
«
»
  • 1
  • 2
  • 3
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

محرمان حرم

 

 

 

هر چند قم از زمانهاي قبل مورد توجه شيعيان بود، اما رويكرد عمومي پس از وفات يا شهادت حضرت معصومه(س) روي داد. كثرت امامزادگان و بزرگاني كه وجود منور وي را چون نگيني احاطه كرده اند بهترين دليل بر اين مدعي است. تنها تا سال تاليف تاريخ قم حسن قمي (385 ه ق) در مقبره بابلان بيست تن از امام زادگان به خاك سپرده شدند قبر بانوان از اين گروه، در داخل روضه معصومه(س) و مردها در خارج آن واقع شده است.

اسامي بانوان مدفون در داخل روضه حضرت معصومه به اين صورت است:

زينب

اين بزرگوار را برخي دختر امام جواد(ع) دانسته اند. او بعد از وفات حضرت معصومه(س) به قم آمد و گنبدي برمزارش ساخت. از احوالات و زندگي دختر بزرگوار امام جواد اطلاعي چندان در دست نيست. علامه حسن بن مطهر حلي در «المستجاد» و علامه طبرسي در «تاج المواليد» موقع شمردن دختران امام جواد(ع) نامي از وي به ميان نياورده اند. اما حسن قمي در تاريخ قم كه قديمي ترين كتاب در باره قم مي باشد به ورود، ساختن گنبد، وفات و دفن وي اشاره نموده است.

ام محمد

در تاريخ قم از وي به عنوان دختر امام جواد نام برده شده است مرحوم سيد محسن امين در كتاب شريف اعيان الشيعه، در ترجمه اسحاق بن جعفر بن محمد(ع)، حكايتي از وي نقل كرده كه كمال فضل و دانش او را نمايان مي سازد بنا بر نقل حسن قمي وي در حرم مطهر فاطمه معصومه(س) دفن شده است.

ميمونة

اين بانوي محترمه دختر امام كاظم(ع) است. در كتاب المجدي، ارشاد مفيد، و المستجاد علامه حلي نامش را در ميان دختران امام كاظم(ع) ثبت كرده اند. وي از جمله مدفونين در جوار حضرت معصومه(س) مي باشند.

حسن قمي از ميمونه و دو خواهر ديگرش (زينب و ام محمد) به عنوان دختران امام جواد(ع) نام برده است. و از آنجايي كه چنين نامهايي در ميان دختران امام جواد وجود ندارد سخن وي تضعيف مي شود.

ميمونه

او، دختر موسي المبرقع بن علي بن موسي بن جعفر است، بعد از بريهه، وفات يافت. ميمونه از زنان عفيف و پرهيزكار بود. از اموال برادرش محمد، نيمي به ارث به او رسيد و بنا بر وصيتش بعد از وفات در بيرون بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد. و بر مزارش گنبدي مانند گنبد اول ساختند. بقعه متعلق به قبروي در طرف شرق رودخانه و متصل به گنبد حضرت معصومه(س) است.

حادثه اي كه در سالهاي نه چندان دور اتفاق افتاد وجود قبر وي در حرم مطهر را مسلم ساخت از مرحوم آيت الله حاج آقا حسين مجتهد (جد پدري حرم پناهي ها و جد مادري اشراقيها كه آرامگاهش به صورت مرتفع در صحن نو مقابل قبر مرحوم آيت الله شهيد شيخ فضل الله نوري بوده است) چنين نقل مي شود كه هنگام فرش كردن حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) با سنگهاي مرمر ناگاه روزنه اي به سرداب (در قسمت پايين ضريح حضرت) پيدا شد; دو بانوي صالحه داخل شده متوجه شدند كه قبر مطهر حضرت معصومه(س) آنجا نيست، بلكه آن سرداب در پايين حرم مطهر واقع شده، در آن محوطه سه پيكر مطهر و تازه ديدند كه گويي همان روز روح از بدنشان خارج شده بود. چنين احتمال داده مي شود كه يكي از آنان ميمونه و دو نفر ديگر كه سياه چهره بوده اند دو تن از كنيزان وي باشند.

ام اسحاق

او از بانوان ممتاز شيعه شمرده مي شود، ام اسحاق نزد محمدبن موسي بن محمدبن علي بن موسي الرضا(ع) به خدمت اشتغال داشت. محمد بن موسي از نخستين كساني است كه از كوفه به جوار حضرت معصومه(س) مهاجرت كرد. او كه از سادات رضوي بود در سال 256ق در قم ساكن شد و در سال 296 نيز وفات يافت. در فضيلت و عظمت ام اسحاق همين بس كه بعد از وفات در كنار حضرت معصومه(س) به خاك سپرده شد. تاريخ قم (حسن قمي) آرامگاه او را متصل به قبر ام حبيب و در كنار قبر حضرت فاطمه معصومه(س) مي داند.

ام حبيب

وي را مادر ام كلثوم، دختر محمد، دانسته اند. او خدمتگزار ابوعلي محمد اعرج بن احمد بن موسي بود. و بعد از وفات ميمونه چشم از جهان فرو بست. محل دفن ام حبيب را بقعه حضرت معصومه(س) نگاشته اند.

ام قاسم

او دختر علي كوكبي است و بعد از ميمونه و ام حبيب وفات يافت. محل دفن وي بقعه دوم در حرم مطهر حضرت معصومه(س) مي باشد.

ام احمد

دختر موسي مبرقع است كه بعد از وفات در جوار حرم حضرت معصومه(س) مدفون شد. برخي معتقد هستند وي همان ام محمد است.