برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
ROKNEWSPAGER ERROR: File not found: images/عکس_کتاب_0011.jpg
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»

در حضور غیبت - نگاهی گذرا به کتاب الغیبه نعمانی

كتاب الغیبه نعمانی حاوى رواياتى از ائمه معصومان (ع م) است كه درباره غيبت امام زمان (عج) و خصوصيات آن حضرت و عصر ظهور و ويژگى‏هاى آن دوران مى‏باشد. این کتاب در سال 342 ق، در اوايل غيبت كبرى، در شهر حلب به نگارش در آمده است1 و داراى 26 باب و شامل 478 روايت مى‏باشد که می¬توان آن را به دو بخش کلی تقسیم کرد:
 1. امام شناسی
2. مهدویت
بخش اول: امام‌شناسی
گفتنی است این بخش دارای نه باب و در واقع مقدمه¬ای برای ورود به بخش اصلی کتاب (مهدویت) است.
محتوای باب¬های مهم امام‌شناسی عبارت‌اند از:
الف) بیان تعداد امامان (ع م):
گفتنی است روایات این باب به سه قسمت تقسیم می‌شود که هر سه دسته بیان‌کنندة تعداد امامان (ع م) است:
1. روایاتی که از راویان شیعه نقل می¬شود (هفت روایت).
2. روایاتی که از کتاب سلیم بن‌قیس ¬نقل می¬شود (23روایت).
3. روایاتی که از اهل سنت نقل می¬شود (ده روایت).
بخشی از محتوای احادیث:
-    تعداد امامان به تعداد ماه‌های سال است که عیسی (ع م) پشت سر آخرين ‏ايشان به نماز خواهد ايستاد.2
-    شهادت دادن حضرت خضر (ع م) به اسم‌های مبارک اهل‌بیت (ع م) تا آخرین ایشان كه مردى از فرزندان حسين (ع) كه سراسر زمين را پر از عدل و برابرى می‌كند.3
-    متن لوح حضرت زهرا (س) که امام صادق (ع) به جابر نشان داده است؛ لوحي كه تعداد امامان در آن ذکر شده است.4
ب) مدعیان دروغین امامت
در باب پنجم با ذکر سيزده روایت، درباره كسى كه ادعاى امامت كند گفتگو شده است. همچنین روايات مربوط به اينكه «هر پرچمى پيش از قيام حضرت قائم (ج) برافراشته شود صاحبش طاغوت خواهد بود»، در همین باب دیده مي‌شود.
- بخشی از محتوای احادیث:
-    امام صادق (ع): در تفسیر آیه{«وَ یوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِين‏»}5 مي‌فرمايد: منظور كسى است كه خود را امام پندارد، در حالى كه واقعاً امام نيست‏.6
-    خداوند بر مدعیان دروغین امامت خشم و غضب مي‌كند.7
-    کسی که مدعی امر امامت باشد، کافر و مشرک است.8
-    بعضی از روایات در این باب به طاغوت بودن کسی که پیش از قیام حضرت مهدی (عج) ادعای امامت کند، اشاره دارد.9
ج) اثبات امامت در روایات اهل سنت
نعماني در باب ششم این کتاب با ذکر 24 روایات از راویان معروف اهل¬سنت، به اثبات امامت دوازده معصوم (ع م) پرداخته شده است.
د) ضرورت وجود امام
در باب‌های هشت و نُه از ضرورت وجود امام سخن به میان آمده است که در اينجا به نمونه¬هایی از آن اشاره می¬شود:
- وجود امام موجب عدم حیراني و گمراه نشدن از راه نجات:
امام باقر (ع) می‌فرماید: «هرکس خدا را ديندارى كند، در عبادتى كه جان خود را در آن به رنج اندازد و پيشوايى از جانب خداوند نداشته باشد، كوشش او پذيرفته نيست و او انسان گمراه و سرگردان است و خداوند از اعمال او بيزار است و او همچون گوسفندى است كه چوپان خود يا گله خود را گم كرده است و بدين سو و آن سو رفته، همه روز سرگشته و حیران است و چون تاريكى شب او را فرا گيرد، در تاريكى رمه‏اى را با چوپان آن ببيند و گله خود پندارد و به سوى آن ميل كند و فريب آن را بخورد...» .10
- پیروی از امام بر حق، موجب بخشش گناهان در روز قیامت:
امام باقر (ع) مي‌فرمايد: «هر مسلمانی که به ولايت امام عادلى از جانب خدا اعتقاد داشته باشد، بخشیده خواهد شد، اگرچه آن فرد در اعمال خود ستمگر و گناهكار باشد».11
- امان بودن امام روی زمین:
امام باقر (ع) مي‌فرمايد: «اگر امام ساعتى از زمين برداشته شود، زمين اهلش (مردم و موجودات روى زمين) را در خود فرو خواهد برد و همچون دريا كه اهل خود را دست¬خوش طوفان مى‏كند، زير و رو خواهد ساخت».12
بخش دوم: مهدویت
این بخش شامل باب¬های مختلفی است. در اينجا به برخی از آنها اشاره می¬شود:
الف) روایات هشداردهنده غیبت و فتنه¬های زمان غیبت
باب دهم این کتاب، روایات غیبت و فتنه¬های آن زمان را بیان می‌کند.
 بخشی از محتوای احادیث:
- اشاره به غیبت آخرین امام؛
- بیان فتنه‌ها و پیامدهای غیبت.
ب)توصیه های اهل¬بیت (ع م) به شیعیان در هنگام غیبت و انتظار
نمونه‌ايي از سفارش‌هاي ائمه (ع م) به شیعیان براي زمان غیبت که در کتاب نعمانی نقل شده است، چنين است:
-    دوری از شتاب¬زدگی در امر غیبت؛13
-    سفارش به قرار گرفتن در گروه مقربان که تسلیم امر خدا هستند؛14
-    صبر بر انجام واجبات الهى، پايدارى در برابر دشمنان و انتظار کشیدن در امر غیبت؛15
-     تعیين نکردن وقت برای ظهور امام.16
ج) اخلاق فردی و حکومتی امام عصر
باب سيزدهم به صفات و رفتار و كردار حضرت امام عصر(ع ج) پرداخته است. محتواي روايات اين باب به شرح زير است:
-    روایاتی که صفات ظاهری حضرت را بیان می¬کند.17
-    بيان روش و رفتار حکومت حضرت ولی عصر(عج) که شبیه پیامبر اکرم (ص) است.18
-    روایاتی که به روش داوری حضرت امام زمان (عج) اشاره می‌کند.
د) علایم وسختی¬های قبل از ظهور
در باب¬های چهاردهم، پانزدهم، هجدهم روایاتی آمده است که به علامت¬ و سختی‌هایی قبل از ظهور مي‌پردازد. محتواي اين روايات چنين است:
-    آزمايش (به گرفتارى) از جانب خداى تعالى براى بندگان با‌ايمان‏، مانند گرسنگی، گرانی، کم شدن میوه¬ها، کاسته شدن عمرها و... ؛19
-    اختلاف اهل شام در ميان خود و ظهور پرچم¬هاى سياه از خراسان، و وحشتى در ماه رمضان‏؛20
-    [پيدايش‏] سفيانى، يمانى، صيحه‏اى از آسمان، كشته‌شدن نفس ‏زكيّه و فرورفتن زمين در بيداء (دشت).21
ه) احوال شیعیان بعد از ظهور
باب 21 شامل روایت‌هایی است که احول شیعیان را بعد از ظهور بیان می¬کند. محتواي اين روايات چنين است.
-    چون قائم قيام كند خداوند از هر مؤمنى بيمارى، نقص و آفت را دور ساخته، نيرويش را بدو باز خواهد گردانيد.22
-    گويى هم اكنون به شيعيانمان در مسجد كوفه مى‏نگرم كه خيمه‏ها زده‏اند و قرآن را بدان‌گونه كه نازل شده است، به مردم مى‏آموزند.23
هنگامى كه قائم قيام كند، در كشورهاى روى زمين كسانى را (در هر سرزمين يك نفر را) برمى‏انگيزد و به او مى‏گويد: فرمان تو در كف دست توست، هر گاه كارى براى تو پيش آمد كه آن را نفهميدى و ندانستى چگونه در آن حكم كنى، به كف خود بنگر و به آنچه در آن (مكتوب) است، عمل كن.24

پي نوشت‌ها:

 1. نعماني؛ الغيببة؛ ترجمه غفارى؛ مقدمه مترجم.
2. همان، باب 4، ح 1.
3. همان، ص59، ح 2.
4. همان، ص62، ح 5.
5. زمر: 60.
6. الغیبه؛ ص 150، باب 5، ح 1.
7. همان؛ ح 2.
8. همان؛ ص 114، ح 10.
9. همان؛ ص114و115، ح 9و11و12.
10. همان؛ باب 7، ص128، ح 2.
11. همان؛ ص132، ح13.
12. همان؛ ص139، ح10.
13. همان؛ باب 11، ص 196، ح5.
14. همان.
15. همان؛ ص 199، ح13.
16. همان؛ باب 16، ص ح1-15.
17. همان؛ باب 11، ص228، ح8-9.
18. همان؛ ص231، ح13-14.
19. همان؛ باب 144، ص250، ح5-6.
20. همان؛ ص252، ح8
21. همان؛ ص252، ح9.
22. همان؛ باب 21، ص317، ح2.
 23. همان؛ ص318، ح3.
24. همان؛ ص319، ح8.

نظر خود را اضافه کنید.

مهمان
جمعه, دسامبر 01, 2017
0 حرف

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد