برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
«
»
  • 1
  • 2
«
»
«
»
«
»

صاحب فیلم چه کسی است؟

در باب سینما و فراتر از آن

صاحب فیلم چه کسی است؟

داستان ساخت فیلم را تا جایی پیش بردیم که گروه فیلم‌برداری به مکان فیلم‌برداری می‌روند و صحنه‌های مورد نظر را فیلم‌برداری می‌کنند. مرحله بعدی به اندازه تمام کاری که تا کنون انجام شده است انرژی می‌برد و دردسرهای زیادی هم ایجاد می‌کند که باز هم به یکی از دعواهای سنتی در بین اهالی سینما تبدیل شده است. درواقع از این نوع دعواهای سنتی در عالم سینما کم نیستند که ما تا به حال به چند مورد آن اشاره کرده‌ایم. هر کدام از این درگیری‌ها و تخاصمات، حرکت‌هایی را در سینما شکل داده‌اند و تأثیراتی در روند تولید فیلم داشته‌اند که در اینجا مجال بحث دربارة آن‌ها وجود ندارد.

بودن یا نبودن؟

مرحله تدوین و پخش فیلم

فیلم‌هایی که سر صحنه ضبط شده‌اند، نیاز دارند که پشت سر هم چیده شوند و بعضی از اِفکت‌های تصویری به آن‌ها اضافه شود و همین‌طور نوار صدا با تصویر هماهنگ شود. به جز این موارد، گاهی زمان فیلم تولید شده از زمان‌بندی مشخصی که در برنامه پخش در سالن‌های سینما معیّن می‌شود، بیشتر است. به همین جهت لازم است بعضی از صحنه‌ها حذف شوند یا اینکه به نظر تهیه کننده یا تدوین‌گر، بخش‌هایی از فیلم خوب نیستند و باید کنار گذاشته شوند. این مرحله جایی است که البته دعوا به پا می‌کند؛ دعوای سنتی میان تهیه کننده و کارگردان. جایی که مشخص می‌کند فیلم واقعاً متعلق به چه کسی است؛ تهیه کننده یا کارگردان؟

کارگردان جنبه‌های هنری را در نظر می‌گیرد و می‌خواهد فیلمش به شکل بهتری روی پرده ظاهر شود و در طرف مقابل، تهیه کننده موظف است بازار فروش را ارزیابی کند و تا می‌تواند فیلم را برای فروش بهتر آماده کند؛ چراکه نیاز دارد سرمایه گذاری‌های انجام شده به نحوی سوددهی داشته باشند. مثلاً گاهی پیش می‌آید که از نظر تهیه کننده، صحنه‌هایی در فیلم وجود دارد که ریتم آن را بسیار کند و تماشاگر را خسته می‌کند و باید حذف شوند و این در حالی است که کارگردان بر ارزش هنری آن‌ها تأکید بسیار دارد و دوست ندارد آن‌ها را حذف کند.

در کشورهایی که سینما به شکل صنعتی بزرگ و پولساز درآمده است، چنین مخاصمه‌ای شکل نمی‌گیرد؛ چراکه در این کشورها پولساز بودن شرط اصلی ساخت فیلم است و نه خلق یک اثر هنری. به همین جهت، تهیه کننده صاحب فیلم شناخته می‌شود و اوست که حرف آخر را می‌زند و تصمیم اصلی را می‌گیرد. در این کشورها تدوین‌گر کسی است که مطابق خواست تهیه کننده عمل می‌کند و کارگردان تقریباً هیچ دخالتی در این کار ندارد. اگر بخواهیم برای این مسئله شاهدی بیاوریم، می‌توانیم به دی‌وی‌دی‌هایی که بعد از اکران فیلم به بازار می‌آید اشاره کنیم. در این دی‌وی‌دی‌ها که گاه با عنوان تدوین کارگردان ظاهر می‌شوند، صحنه‌های حذف شده در اکران عمومی دوباره به فیلم اضافه می‌شود.

از این بحث که بگذریم به کارهایی می‌رسیم که تهیه کننده برای پخش فیلم انجام می‌دهد. تهیه کننده باید تبلیغات خوبی برای فیلم به راه بیندازد و سعی کند سالن‌های زیادی را برای نمایش فیلمش آماده کند. در اینجا مجمع سینماداران به میان می‌آیند؛ کسانی که صاحب سالن‌های سینما هستند. آن‌ها درصدی از فروش فیلم در سالن سینما را برای خود برمی‌دارند؛ به همین جهت معمولاً در انتخاب فیلم‌ها به فروش آن نیز توجه می‌کنند. در کشور ما بیشتر سالن‌های سینما دولتی هستند و بخش خصوصی، بخش کوچکی از سالن‌ها را در اختیار دارد. این موضوع البته دستخوش تغییر است و این نسبت کم‌کم در حال تغییر است؛ اما برنامه‌ریزی‌ها برای اکران فیلم‌ها دیگر در دستان سالن‌داران نیست و گروه خاصی برای این موضوع برنامه‌ریزی می‌کنند.

در اینجا شاید بد نباشد تا توضیحی دربارة برنامه زمانی فیلم‌ها بدهیم. سالن‌داران برای اینکه بتوانند فیلم‌های بیشتری را به نمایش بگذارند و در عین حال، بتوانند برنامه کاری خود را راحت‌تر تنظیم کنند، نیاز دارند که فیلم‌ها زمان‌های مشخصی داشته باشند. امروزه زمان استاندارد برای هر فیلم نود دقیقه است؛ با این حساب که هر سینما می‌تواند در هر دو ساعت یک فیلم را به نمایش بگذارد. یک ساعت و نیم مربوط به زمان فیلم و نیم ساعت باقی مانده، فرصتی است که تماشاگران وارد سالن می‌شوند یا از آن خارج می‌شوند. فیلم‌هایی که این زمان را رعایت نمی‌کنند و زمانشان از حد معمول و استاندارد بیشتر است، در اکران دچار مشکل می‌شوند؛ چراکه به سختی می‌توان سالن‌داران را متقاعد کرد که به سود کمتر قانع باشند و فیلم کمتری در سالنشان پخش کنند.

در کنار مسائل اکران، محصولات دیگری هم تولید می‌شوند که در جای خود سود خوبی را عاید کمپانی‌ها می‌کند. عروسک، تی‌شرت و بازی‌های ویدئویی و هزار و یک جور محصول دیگری که بر اساس شخصیت‌های محبوب فیلم‌ها تولید می‌شوند. البته نباید از این نکته غافل بود که تمام این مراحل مربوط به کمپانی‌های بزرگ فیلم‌سازی است و در کشورهایی که تولید فیلم به سفارش دولت انجام می‌شود یا نگاه به تولید فیلم، نگاهی هنری است، این مراحل پیچیده وجود ندارد. تهیه کنندگانی که دست به تولید و سرمایه‌گذاری در زمینه تولید آثار سینمایی به اصطلاح هنری می‌زنند، اغلب آن‌ها را در جشنواره‌های سینمایی شرکت می‌دهند و درآمد فیلمشان از این راه است.

در طی این سه نوشته اخیر، توضیح مختصری در باب روند تولید فیلم بیان کردیم. در نوشته‌های بعدی به مباحث نقد سینما می‌پردازیم؛ اینکه چه لزومی دارد فیلم‌ها نقد شوند و این کار چه تأثیری دارد. در پاره‌ای از موارد اصطلاحاتی هم وجود دارد که توضیح آن‌ها خالی از لطف نیست و به درک بهتر ما از این نوشته‌ها و به طبع، به درک بهتر ما از فیلم می‌انجامد.

 

نظر خود را اضافه کنید.

مهمان
جمعه, دسامبر 01, 2017
0 حرف

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد