برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

معرفی کتاب 17-18

 

تاريخ را كه ورق مي‌زني، غبار و آتش و خون است كه از برگ برگ آن به آسمان سر مي‌كشد. ديروز صداي چكاچك شمشير بود و شيهة اسب و رجز خواني،‌ امروز صداي غرش تانك و هواپيما و تهاجم رسانه‌اي. وقتي به پشت صحنة بر‌گ‌هاي خستة تاريخ نگاهي مي‌اندازيم، انسان‌هايي را مي‌‌يابيم كه يا بويي از تعليم نبرده‌اند يا اگر هم تعليمي ديده‌اند، تهذيب و تأديب نفس را به آن در نياميخته‌اند.

خداوند براي نجات بشر از پرتگاه تاريخ، هزاران پيامبر فرستاد؛ معلم‌هايي كه با همراهي معجزات محكم و احكام رهايي‌بخش، بندبند وجودشان را به زحمت انداختند تا گمراهان جامعه را به اكسير علم و معرفت از گمراهي نجات دهند و آنها را از پرتگاه آتش به بهشت رحمت رهنمون سازند.

نوبت به خاتم‌الانبياء رسيد. او زماني پرچم هدايت را به دوش كشيد كه حتي در خانة كعبه، همان يادگار ابراهيم بت‌شكن، انواع بت‌ها بندگي مي‌شدند. در چنان فضاي سنگين ناداني و بي‌خبري، پيامبر در نقش معلمي دلسوز ظاهر شد كه براي رساندن قوم گمراه به هدايت و رستگاري، از راحتي جسم و روان خود مايه‌ها گذاشت.

چهارده قرن طلوع و غروب كرد. دشمنان با انواع نقشه‌ها، آشكارا و پنهان به جنگ با دين خاتم برخاستند تا بتوانند از اين راه به مقاصد شوم دنيايي خود برسند.

در وراي اين روزهاي سرد و گرم، انقلاب اسلامي متولد شد تا بار ديگر با الهام از مكتب پيامبر اعظم، چراغ دين را در زندگاني بشر روشن كند. اينك پرچم هدايت بر دوش ملتي است كه نظام خود را زمينه‌ساز ظهور مي‌دانند و به دنبال آنند كه نسلي مهدوي تربيت كنند. در این میان نقش و جايگاه ارزشمند و مهم معلمان مسلمان ايراني جلو‌ه‌‌گر مي‌شود؛ معلماني كه با افزودن بر گنجينة معارف ديني خود مي‌توانند پا جاي ترويج كنندگان دين الهي بگذارند و زمينة تربيت شاگرداني مهدوي را براي جامعة اسلامي زمان ظهور زمينه‌سازي كنند.

سلسله مباحث آيت‌ الله مظاهري (حفظه‌الله) پيرامون نقش، جايگاه و وظايف معلمان که در قالب كتابي با نام « ويژگي‌هاي معلم خوب» به چاپ رسيده است. دوازده بار چاپ این کتاب نشان می‌دهد معلمان کتاب‌خوان بسیاری به استقبال آن رفته‌اند. اين اثر 240 صفحه‌اي 24 درس دارد كه در زير به عنوان اين دروس اشاره مي‌شود: مقام و منزلت معلم، والاترين عبادت،‌ امانت‌داري، رأفت و مهرباني، مراعات آداب و رسوم اجتماعي،‌ نشاط و شادابي، سعة صدر، اخلاص، شخصيت از ديدگاه اسلام، شخصيت از ديدگاه ساير مكاتب، هدف از خلقت انسان، مراعات شخصيت ديگران، توقع بي‌جا، تخصص و تعهد، معلومات عمومي، تقوا، چه چيز قادر به كنترل غرايز انسان است، وجدان اخلاقي (سه درس)، قانون،‌ امر به معروف و نهي از منكر (دو درس)، ايمان.

در اين بخش به گزيده‌‌هايي از درس دوازدهم اين كتاب اشاره مي‌شود:

يكي از وظايف سنگين معلم، افزون بر تعليم و تربيت، شخصيت دادن به ديگران است. در مقابل، كوبيدن شخصيت ديگران گناهي بس بزرگ است. با دقت در آيات قرآن و روايات اهل بيت (عليهم‌السلام)، مشخص مي‌شود كه هر چيز كوبندة شخصيت طرف مقابل، گناهي خيلي بزرگ دارد. براي مثال دربارة زخم زبان، تحقير و سرزنش ديگران با اين تعبير قرآني مواجه مي‌شويم كه «وَيْلٌ لِّكُلّ‏ِ هُمَزَةٍ لُّمَزَة»، يعني واي بر كسي كه پشت سر مردم بدگويي مي‌كند و زخم زبان مي‌زند و يا مردم را كوچك مي‌كند. در ميان عوام مشهور است كه وقتي به كسي گفته مي‌شود: «غيبت نكن!» مي‌گويد: «روبه‌رويش هم مي‌گويم.» او خيال مي‌كند به اين دليل كه روبه‌روي او هم مي‌گويد، ‌آدم جسوري است و ديگر گناه ندارد، اما نه، چرا كه اگر روبه‌رويش بگويد زخم زبان است و و او را كوچك كرده و موجب شكسته شدن شخصيت او شده و اگر پشت سرش بگويد، ‌باز هم بدتر،‌ براي اينكه غيبت شونده حضور ندارد و قادر به دفاع از خود نيست و در نتيجه در اين حالت نيز شخصيت او كوبيده مي‌شود.

شخصي خدمت پيامبر اكرم (صلّی‌الله عليه‌ و آله) عرض كرد: «يا رسول الله! زني بسيار عبادت مي‌كند،‌ روزها روزه است و شب‌ها عبادت مي‌كند اما بدزبان است و همسايه‌اش را آزار مي‌دهد.» حضرت فرمودند: «عبادت‌هايش نتيجه‌اي براي او ندارد و اگر توبه نكند و از كار زشت خود برنگردد او را به رو در آتش جهنم مي‌اندازند.»

در روايت ديگري آمده كه شخصي خدمت پيامبر اكرم (صلّی الله عليه و آله) عرض كرد: «يا رسول الله، مرا نصيحتي بفرما!» حضرت سه مرتبه و پي‌درپي از او پرسيد كه اگر نصيحتي به تو كنم به آن عمل خواهي كرد؟ مرد هر سه نوبت پاسخ مثبت داد. حضرت فرمودند: «مواظب زبان خود باش!»

معلم‌ها بايد مواظب زبان خود باشند. ممكن است ناخود‌آگاه در كلاس جمله‌اي بگويند كه ناخواسته موجب خجالت‌زدگي شاگرد و كوبيدن شخصيت او شوند. گنه‌كار را بايد نهي از منكر كرد ولي حق سرزنش او براي كسي نيست.

شناسنامة كتاب: حسين مظاهري، ويژگي‌هاي معلم خوب، نشر اخلاق، قم‌ 1389.

آدرس ملي كتاب:‌      9و/6م/4/254BP