برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

معرفي كتاب - خدا در زندگی کودکان

محقق : علی صادقی سرشت (پژوهشگر و نویسنده)

 

خدا در زندگي كودكان

 

هم خوشحال بود هم نگران. خوشحال از اینکه فرزند دلبندش به سنی رسیده که سؤال‌هاي جدی می‌پرسد و نگران از اینکه با ناشیگری، ذهن بچه را خراب کند. همه روز، این مسئله ذهنش را پر کرده بود. امروز خانه شده بود جلسة مناظرة پدر و حميد. انگار حميد يك دانشمند تمام عیار شده بود، البته با قد و قوارة يك متري و پدر با آن همه مشغله و کاري كه سرش ريخته بود، يك کارشناس اعتقادات!
سؤال‌هاي حميد تمام‌شدنی نبودند. هر جواب پدر یك سؤال جدید را در ذهنش می‌ساخت، اما بابا هم از آنهايي نبود که به راحتی کم بیاورد و از توضیح دادن دست بکشد.
اين جلسه پرسش و پاسخ از وقتی شروع شده بود که مجری برنامة کودک، آخر برنامه چند تا دعا براي مريض‌ها و بهشت رفتن و ... كرده بود. چند تا از سؤال‌هاي حميد اين بود: «بابا مگه خدا درس دکتری خونده كه مريض‌ها رو شفا بده؟! شما تا حالا خدا رو دیدی؟ خونه‌اش کجاست؟ شما تونستی خونه‌شو پیدا کنی؟ بابا! خدا قایم شده تا ما اونو نبینیم؟ راستي چه شکلیه؟ منو دوست داره؟ مي‌شه ديدش؟... ».
آيا شما هم از اين حميد‌ آقاها در خانة خود داريد؟ اگر مايليد كه به پرسش‌هاي فرزند دلبندتان در زمينۀ مسائل اعتقادي به خوبي پاسخ بدهيد، توصيه مي‌كنيم كتاب خدا در زندگي كودكان را كه فقط 88 صفحه دارد و مي‌تواند شما را در اين زمينه راهنمايي كند، تهيه كنيد. اين كتاب را آقاي ابراهيم اخوي نوشته و انتشارات مؤسسۀ آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) چاپش كرده است.


اولين تصوير خدا


نخستين تصوير كودك از خدا، به نوع برداشت وي از پدر و مادرش برمي‌گردد. والدين بايد صفات نيكويي را در خود تقويت كنند تا بتوانند به كودك خود بگويند كه بالاتر از آن ويژگي‌ها و صفات خوبي كه در آنها هست،‌ در خدا وجود دارد. به دو مثال زير دقت كنيد:
•    اگر كودك والدينش را قابل اعتماد بيابد، اعتماد و توكل به خدا را نيز خواهد آموخت، ولي اگر  به نزديك‌ترين اطرافيانش بي‌اعتماد شود، با اصل مفهوم اعتماد بيگانه خواهد شد. براي اينكه كودكتان به شما اعتماد كند:
o    به وعده‌هاي پاداش، خوش‌قولي كنيد؛
o    به تنبيهي كه نمي‌كنيد، تهديد نكنيد؛
o    با بي‌توجهي يا خشونت‌ با كودك رفتار نكنيد؛
o    قانون عمومي را كه دربارة كودك و يا خودتان وضع كرده‌ايد، همواره رعايت كنيد. تغيير قانون را از قبل با بيان دليل به كودك اطلاع دهيد؛
o    از تبعيض بين كودكان بپرهيزيد.
•    به گونه‌هاي مختلف به كودك مهرباني كنيد تا اگر به او گفتيد: «خدا با كودكان خيلي مهربان‌تر از پدر و مادرهاست»، بتواند مهرباني خداوند را درك كند.


خدا اين گونه است


اگر كودك شما بپرسد «خدا كيست؟»
•    ويژگي‌هاي جسمي انسان را به خدا نسبت ندهيد،
•    از واژه‌هايي كه آنها را نمي‌فهمد، استفاده نكنيد، مثلاً عظيم، قادر، ازلي، مقدس و غيره. به جاي آنها بهتر است از لغاتي مثل بزرگ، قوي، هميشه، خوب، ... استفاده كنيد؛
•    مطالبي را كه مي‌خواهيد دربارة خدا به او بگوييد، با آنچه مي‌داند، مقايسه كنيد، مثلاً «خدا بزرگ‌ترين، قوي‌ترين و بهترين چيزي است كه در دنيا مي‌شناسي» يا «خدا از پدر و مادرت هم مهربان‌تر است»؛
•    از جمله‌هايي كه مفهوم اسماي خدا را بيان مي‌كند، استفاده كنيد، مثلاً براي «عالِم» بودن خدا، بگوييد «خدا پاسخ تمامي سؤالات ما را مي‌داند»؛
•    از جمله‌هايي كه صفات مؤمنين در مسئلة توحيد را بيان مي‌كند، استفاده كنيد، مثلاً براي «توكل» بگوييد: «اگر در سختي‌ها، از خدا كمك بخواهي، خدا كمكت مي‌كند».
•    بپرسيد: «به نظر تو خدا چگونه است؟» تا اطلاعات جديد را با توجه به ميزان دانش قبلي اش به او بدهيد.


خداآموزي با طبيعت


•    به مكان‌هاي سرسبز، مانند جنگل‌ها و پارك‌ها رفته، گياهان و درختان را از نزديك با دقت مشاهده كنيد و نوع عملكردشان را به كودك توضيح دهيد؛
•    از باغ‌وحش‌ يا آكواريم‌هاي بزرگ ماهيان ديدن كنيد و براي كودك از قدرت خداوند در طراحي زيبا و حساب‌ شدة موجودات بگوييد. براي اين منظور از فيلم‌هاي مستند هم مي‌توانيد استفاده كنيد؛
•    مجموعه‌اي از دانه‌هاي گياهان را تهيه كنيد و به كودك بگوييد كه خداوند چگونه با قدرتش مي‌‌آفريند. مي‌توانيد با كاشتن آنها در باغچه يا گلدان به صورت عملي اين مطلب را به كودك نشان دهيد؛
•    آلبومي از مناظر جالب، باغ‌ها و گلستان‌هاي زيبا، پرندگان، حيوانات، پروانه‌ها، تهيه كنيد و دربارة تنوع مخلوقات خداوند و قدرت او در خلق موجودات متنوع و رنگ‌ها و زيباهايي گوناگون سخن بگوييد؛
•    در موارد بالا، آياتي از قرآن را كه دلالت بر آفرينش خداوند دارد و متناسب موضوع است، براي كودك بخوانيد و ترجمه كنيد.
كتاب خدا در زندگي كودكان در پنج فصل تنظيم شده است. عناوين اين فصول عبارت‌اند از:
1.    آثار خداشناسی در زندگی کودکان؛
2.    برداشت كودكان از خداوند؛
3.    قوانين و راهكارهاي معرفي خداوند به كودكان؛
4.    پرسش‌هاي ديني، بايسته‌ها و پاسخ‌ها؛
5.    هشدارها و آسيب‌ها.
اميد آنكه مطالعة اين كتاب سودمند، خوانندگان محترم را با راهكارهاي معرفي خداوند به كودكان آشنا سازد و گامي مهم در شناسايي خالق هستي به آنها داشته باشد.