برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

سلوک باران مروری بر سیرة رفتاری آیت الله بهجت

گردآورنده: محمد بهادری

در 14 سالگی به کربلای معلی مشرف شد و پس از یک دهه تحصیل، در سال 1352 هجری قمری به نجف اشرف عظیمت کرد، تا قسمت‌های پایانی سطح را از محضر استادانی هم‌چون آیت الله شیخ مرتضی طالقانی، میلانی، خوئی و شاهرودی استفاده نماید. البته حضرت آقا برای تکمیل نظریات فقهی و اصولی خویش خدمت آیات عظام آقا سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاء عراقی و میرزای نائینی و بالاخره علامه کبیر حاج شیخ محمد حسن غروی اصفهانی معروف به کمپانی رسیده و فیض کامل می‌برند. ایشان قریب به 60 سال دروس خارج فقه و اصول را در حوزه تدریس نمودند.

به گفتة دوستان و هم‌درسان، آیت الله حاج شیخ محمد تقی بهجت از سن 16-17 سالگی در سلک شاگردان عارف بزرگ آیت الله سید علی قاضی طباطبایی در آمدند و 18 سالگی در محضر همین استاد به مراحل بالای عرفانی دست پیدا کردند.

موعظه در درس

آيت‌الله مصباح :

آيت‌الله بهجت گاهي داستان يا حديثي را قبل از درس نقل مي‌کردند. و در برخي موارد بر آن تکيه و اصرار مي‌ورزيدند، از جمله در مسأله امامت اميرالمؤمنين (عليه‌السلام). ما تعجب مي‌کرديم که مگر در امامت ايشان شکي هست که آقا اينقدر اصرار بر تکرار اثبات امامت امام علي دارند؟! اما بعد از اين که به 50 ـ 60 سالگي رسيديم، در بسياري از مباحث ديديم که آن نکته‌هايي را که ايشان 40 سال پيش بيان مي‌فرمودند و اصرار بر آنها داشتند، امروزه به دردمان مي‌خورد.

گويا ايشان آن روز مي‌ديد که يک مسائلي بناست در آينده مورد غفلت و تشکيک قرار بگيرد و امروزه از مطالب حضرت آقا، در نوشته‌هايم در مورد مسائل اعتقادي يا جاهاي ديگر استفاده مي‌کنم.

تواضع و فروتني

شهرت‌گريزي و فروتني از ديگر ابعاد برجسته‌ي شخصيت معنوي ايشان است.

با اينکه فقيهي شناخته شده و مجتهدي صاحب‌ نام و از برجستگان حوزه علميه قم مي‌باشند، نه تنها تا کساني که از ايشان مُسِن‌تر بودند و يا جلوتر بودند، بلکه تا هم‌دوره‌اي‌هاي ايشان در قيد حيات بودند، هيچ‌گاه اجازه انتشار توضيح المسائل خود را نمي‌دادند... تا اينکه با درخواست‌هاي مکرر عالمان، راضي شدند فتاوايشان به چاپ برسد.

انديشيدن پيش از سخن گفتن

آقاي خسروشاهي: ايشان وقتي مي‌خواستند مطلبي بفرمايند، علاوه بر رعايت مقتضاي حال، اول فکر مي‌کردند. حتي در اين زمينه مي‌انديشيدند که مطلب را چگونه ودر چه قالب و جملاتي بگويند! تا از سويي کوتاه باشد و از جهتي رساتر بوده و بهتر مطلب را برساند.

جايگاه علمي و ويژگي‌هاي تدريس

آيت‌الله امجد:

ايشان (آيت‌الله بهجت) در علميت، در افق اعلي است. فقيهي است بسيار بزرگ و معتقدم که بايد مجتهدين پاي درسشان باشند تا نکته بگيرند و بفهمند.

و حق اين است که درس خارج را بايد امثال آيت‌الله بهجت بگويند نه آنهايي که به نقل اقوال بسنده مي‌کنند.

خردمندي و فرزانگي سياسي

آيت الله مصباح: آيت الله بهجت، با اينکه به ما تأکيد مي‌کردند، مثلاً درس فقه را بنويسيد، دقت کنيد، يا توصيه‌هاي اخلاق مي‌کردند... در عين حال اهتمام داشتند که ما دور از مسائل اجتماعي و سياسي نباشيم و هر از گاهي يک پيغام‌هاي خاصي براي حضرت امام خميني (ره) در ارتباط با همين مسائل سياسي مي‌دادند که در يک مورد بنده و يکي از دوستان، واسطه‌اي در رساندن پيغام به امام بوديم.

آيت الله بهجت در نگاه ديگران

علامه طباطبايي: ايشان عبد صالح است.

آيت الله بهاء الديني: الان، ثروتمندترين مرد جهان «از جهت معنوي» آقاي بهجت است.

علامه محمدتقي جعفري: اينکه در روايات آمده است که: هر کس عالمي را در 40 روز زيارت نکند (ماتَ قَلبُه) قلبش مي‌ميرد و يا اينکه در حديثي آمده، زيارت علما نزد خدا محبوب‌تر از 70 بار طواف نمودن در گرد خانه، خدا مي‌باشد، مصداق بارز علما، آيت الله بهجت هستند. من هر وقت ايشان را مي‌بينم، تا چند روز اثر اين ملاقات در من باقي است.

حجت الاسلام و المسلمين فقهي: اگر شجره طيبه انسانيت غير از 14 معصوم، ميوه سالم داده باشد. که حتماً داده است، يکي از آن ميوه‌هاي سالم، وجود مقدس آيت الله بهجت است.

نتيجه جسارت به علما

آيت الله بهجت روزي در درس فرمودند: زماني در نجف شخصي ديوانه شده بود و در خيابان‌ها مردم او را مي‌ديدند و مي‌گفتند: چطور شد؟ او که آدم سالمي بود؟ چرا ديوانه شد؟ در جواب گفتند: او کسي بود که در مشروطيت، سجاده از زير پاي آقاي سيد محمدکاظم يزدي کشيد و به سيد اهانت کرد، خداوند نيز او را به جنون مبتلا کرد.

پي‌نوشت:

برگي از دفتر آفتاب، رضا باقي‌زاده

داستان‌هايي از علما و پارسيان، محمد سُرخه