برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

سين‌هاي زمزمي

 

فاطمه كريمي‌دستنايي

از قديم بوده است، آييني آميخته با رفتارهاي خرافي. اسلام كه آمد آن را خانه‌تكاني كرد. گرد و غبار خرافه را كه از تَنَش زدود آداب جديدش را اين‌‌گونه بيان كرد: وقتي نوروز شد غسل كن و پاكيزه‌‏ترين لباس‏هايت را بپوش، با بهترين عطرها خودت را خوش‌بو نما و آن روز را روزه بدار![1]

نزديك عيد كه مي‌شود به ياد مادربزرگم مي‌افتم. با صداي مهربانش صدايم مي‌زد و از من مي‌خواست هفت سين قرآني‌ را روي بشقاب چيني گل‌‌سرخي‌اش بنويسم. با دستان لرزانش كاغذ چندبار تا خورده‌اي را باز مي‌كرد و من هم از روي آن شروع به نوشتن مي‌كردم:

1. سلامٌ علی آل یاسین؛

2. سلامٌ علی نوحٍ فی العالمین؛

3. سلامٌ علی ابراهیم؛

4. سلامٌ علی موسی و هارون؛

5. سلامٌ قولاً من ربّ الرحیم؛

6. سلامٌ علیكم طبتم فادخلوها خالدین؛

7. سلامٌ هی حتی مطلع الفجر.

آن را كه توی سفرة هفت سين مي‌گذاشتيم سفره پر مي‌شد از سلام و سلامتي. چند روز كه مي‌گذشت سفره را جمع مي‌كرديم. مادربزرگ هم شيشه كوچك آب زمزمش را مي‌آورد و كف ظرف مي‌ريخت. وقتي آب به خوبي بركت و رحمت را از درون بشقاب جمع مي‌كرد آن را داخل استكاني مي‌ريخت و با دعاي خيرش به همة اهل خانه مي‌نوشاند.

ماه به ماه يا سال به سال؟

يكي از كارهاي نيك و با ارزش عيد نوروز كه معمولاً تا پايان تعطيلات نوروزي رايج است، ديد و بازديد است كه در روايات آن را «صلة رحم» ياد کرده‌اند. منظور از ارحام در صلة رحم، تمام بستگان نسبي از طرف پدر و مادر هستند و صلة رحم هم به معناي رابطه برقرار كردن با ‌آنهاست. منظور از ارتباط با خويشاوندان اين نيست كه حتماً بايد از نزديك به ديدنشان برويم، بلكه مي‌توان از طريق تلفن، نامه يا همين پيامك‌هاي امروزي هم صلة رحم کرد. البته در مورد رابطه‌هاي خويشاوندي بسيار نزديك‌ مانند پدر و مادر، نياز است كه رابطه با آنها از جنس سرزدن‌هاي رو در رو باشد. در مورد اندازة صلة رحم مي‌توان گفت كه به فرهنگ خانوادگي و محل زندگي افراد بستگي دارد. مثلاً در عرف مردم شهر خاصي اگر كسي يك ماه به دايي و عمويش سر نزند با آنها قطع رابطه كرده اما در جاي ديگر چه‌بسا همديگر را عيد به عيد بينند ولي اين كارشان معناي قطع رابطه ندهد.

خنده بازار

مهماني‌ها كه شروع مي‌شود، دوستان و آشنايان گاهي سرمست از شادي ديدار، زبان به مزاح باز مي‌كنند و بازار جوك و خنده داغ مي‌شود. با اينكه لطيفه‌گويي كار ناپسندي نيست اما اگر باعث تمسخر شخص خاص يا مردم منطقه خاصي از كشورمان شود يا موجب هتك حرمت و توهين مؤمنان باشد، از دايرة شوخي‌هاي مجاز خارج مي‌شود. امام‌صادق (علیه‌السلام) هم در حديثي فرموده‌اند: سزاوار نیست فرد مؤمن در مجلسی بنشیند كه در آن معصیت خدا می‌شود و او نمی‌تواند آن را تغییر دهد.[2] پس يا بايد فضاي گناه را عوض كند يا از آن دوري نمايد.

از جنس گناه

يكي از تفريح‌هاي ناسالمي كه ممكن است در مهماني رواج پيدا كند گوش‌دادن به صداي موسيقي است. موسیقی مطرب و غنا، صدايي است كه انسان را از حالت عادي خارج می‌کند و مناسب مجالس لهو و لعب است. به همين دلیل لازم است در همه حال به‌خصوص مجالس مهماني از آن دوري كرد.

مهماني‌هاي پيامكي

بعضي‌ها با اينكه خودشان آدم‌هاي خوبي هستند اما متأسفانه فاميل خوبي ندارند. وقتي هم كه با آنها رفت‌وآمد مي‌كنند اين ترس در وجودشان است كه نكند به گناه بيفتند. اين افراد اگر توانايي امر به معروف و نهي از منكر را دارند يا حرفشان اثربخش است مي‌توانند به رفت‌وآمدشان ادامه دهند، اما اگر اين‌طور نيست بايد ارتباطشان را با فاميل گمراه كم يا قطع كنند. البته مي‌توانند از راه‌هاي ديگري مثل تلفن، پيامك و ... استفاده كنند تا از بركات صلة رحم محروم نشوند.

اين روز دربه‌در

از قديم مردم علاقة زيادي داشتند كه سيزدهشان را به در كنند. اما اين اعتقاد خرافي ريشة شرعي ندارد و از ما خواسته شده كه از آن اجتناب كنيم. البته از بيرون رفتن و تفريح سالم و بدون گناه نهي نشده بلكه با اعتقاد به نحس بودن اين روز مخالفت شده است. يكي ديگر از خرافات رايج در روزهاي آخر سال، چهارشنبه سوري و مراسم‌هاي مختلفش است. از اين مراسم‌ها هم بايد به دو دلیل دوري كرد: يكي به دلیل خرافات و ديگري اذيت و آزار ديگران. در روايتي امام صادق (علیه‌السلام) فرموده‌اند: خداوند متعال مي‌فرمايد: آن كس كه بندة مؤمن مرا بيازارد،‌ با من اعلان جنگ نموده است.[3]

چقدر خوب است كه با توجه به فرمايش حضرت علي‌ (عليه‌السلام) هر روزمان را نوروز كنيم، آن چنان‌كه فرمودند: هر روزي كه در آن گناه صورت نگيرد، عيد است.



[1] كتاب آسمان و جهان، ج3، ص87.

[2] وسائل الشیعه، ج11، ص422 .

[3] بحار‌الانوار، ج64، ص71.