برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

سبکی برای زندگی امروز

سبکی برای زندگی امروز

آیین رفتاری پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)

پژوهشگر و نویسنده: مرتضی اسدی

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله برای همیشه و برای همۀ انسان‌ها، یک نمونۀ کامل و دوست‌داشتنی در خوب بودن است و با رفتار و سفارش‌های خود، همۀ ما را به مرام پیامبریِ خود می‌خواند. «زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله - زندگی برای خدا، در راه خدا و وقف گسترش تعالیم الهی- و شخصیت یکتا و بی‌نظیر آن بزرگوار، برای همۀ دوران تاریخ اسلام یک نمونه و درس و یک الگوی همیشگی است؛ لَکُم فِی رَسوُلِ اللهِ أُسوةٌ حَسَنَه[1]»؛[2].

در این نوشتار اندک کوشیده‌ایم تا با نگاه به گوشه‌ای از روش و منش پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله، شگردهای زیبنده زیستن را فرا گیریم و به آنها پایبند باشیم؛ چرا که خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد، به ویژه اگر این زیبایی‌ها رفتاری باشد و پیامبر گونه. باشد که ما نیز، چون او محبوب و ستایش‌شدۀ پروردگار دانا و توانا باشیم.

آراستگی و زیبایی الهی

    • پیامبر صلی الله علیه و آله هنگام خروج از منزل، خود را زینت می‌کرد. همواره ظاهری زیبا، منظم و آراسته داشته باشیم.
    • در خوش‌بویی خود کوشا باشیم. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بیش از آنچه که برای خوراک هزینه کنند، برای خرید عطر خرج می‌کردند.

عطر زدن سبب افزوده شدن پاداش نماز می‌شود؛ به‌شرطی که از عطرهای تند و زننده که موجب آزردگی دیگران می‏شود، پرهیز کنیم.

    • اگر کسی از راهی که پیامبر صلی الله علیه و آله گذر کرده بود عبور می‏کرد، از بوی خوش باقی‌مانده می‌فهمید که ایشان از آنجا گذر کرده‏اند!
    • روز عید فطر، اول به بانوان خود عطر می‌زد، سپس خود را خوش‌بو می‌کرد.

البته بانوان نباید هنگام خروج از خانه، عطر بزنند؛ چراکه پرهیز از به‌کار بردن بوی خوش در بیرون از خانه، جزو آراستگی بانوان شمرده می‌شود.

    • در زیبایی و آراستگی خوش نداشت مردان خود را مانند زنان کنند و یا زنان شبیه مردان شوند: «زنانی که خود را مانند مردان می‌کنند و مردانی که خود را شبیه زنان می‌کنند، از ما نیستند».

بهداشت دهان و دندان، منش پیامبری

    • مسواک زدن، منش و سنت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله بود. فرمود: «هیچ‌گاه جبرئیل نزدم نیامد، مگر آنکه مرا به مسواک سفارش کرد! اگر مردم از فواید مسواک آگاه بودند، آن را با خود به بستر می‌بردند».
    • کامل کردن پاکیزگی دهان و دندان با بهره‌مندی از خلال و نخ دندان: «دندان‌هایتان را خلال کنید؛ برای فرشتگان چیزی منفورتر از آن نیست که در دندان کسی باقی‌ماندۀ غذا ببینند».
    • به امیرالمؤمنین سلام الله علیه می‌فرمود: «مسواک زدن، حافظه را نیرو می‌بخشد، مایۀ روشنی چشم می‌شود، خداوند را خشنود می‌سازد، دندان‌ها را سپید و دهان را خوش‌بو می‌کند، حسنات را دوچندان و فرشتگان را مسرور و شادمان می‌کند».

خوردن و آشامیدن؛ راز سلامتی

    • رسول خدا صلی الله علیه و آله پیش از خوردن آب و غذا «بسم الله الرحمن الرحیم» و پس از آن «الحمد لله رب العالمین» می‌گفت.
    • چند سفارش در آداب سفره داشتند: شناخت حلال و حرام و نعمت دانستن غذا؛ شکرگزاری در پایان غذا؛ خرسندی و خشنودی به آنچه می‌خوری و می‌آشامی؛ انداختن سنگینی بدن به طرف چپ؛ تناول غذا با سه انگشت؛ از مقابل خود خوردن؛ لیسیدن انگشتان پس از خوردن غذا؛ کوچک گرفتن لقمه؛ بسیار جویدن غذا؛ پرهیز از نگاه به دهان دیگران؛ شستن دست‌ها پیش و پس از خوردن غذا.
    • به امیر مؤمنان علی سلام الله علیه سفارش می‌کرد که غذا را با کمی نمک آغاز کند و پایان دهد که این کار از هفتاد و دو بیماری جلوگیری می‌کند.
    • برای غذا خوردن روی زمین می‌نشست و به چیزی تکیه نمی‌کرد.
    • به‌تنهایی غذا نمی‌خورد و خجستگی و برکت را در غذا خوردن دسته‌جمعی می‌دانست.

سخن گفتن؛ گزیده چون درّ

    • پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با یاد و نام خدا و سلام کردن سخن را آغاز می‌کرد.
    • چنان شمرده سخن می‌گفت که شنونده می‌توانست واژگانش را بشمارد.
    • سخنان خود را بسیار فشرده و کوتاه بیان می‌کرد؛ اما همۀ آنچه را که می‌خواست، می‌فهماند بی‌اینکه زیاده‌گویی کند یا ناقص بگوید.
    • زیاد گویان را سرزنش می‌کرد و آنهایی را که بی‌پروا لب به سخن می‌گشودند، منفور می‌داشت.
    • بریدن سخن دیگران را کاری بسیار ناپسند می‌دانست و این کار را مانند چنگ زدن به چهرۀ برادر مسلمان خود می‌شمرد.

جوانان و نرم‌ترین دل‌ها...

    • همواره مردم را به نیکی کردن بر جوانان سفارش می‌کرد و می‌فرمود: «نرم‌ترین دل‌ها را جوانان دارند».
    • حکمت را میوۀ بندگی در جوانی می‌دانست: «هرکه در جوانی خوب بندگی کند، پروردگار در کهنسالی به وی حکمت آموزد».
    • پدرها و مادرها را از نفرین کردن جوانان بازمی‌داشت؛ گرچه بدی‌های بسیار در آنان بود.

همفکری، نیکوترین پشتوانه

    • کسی بیشتر از پیامبر صلی الله علیه و آله با دوستان و یارانش همفکری نمی‌کرد و گاه و بی‌گاه نیز با مردم مشورت می‌کرد.
    • با اینکه خود حضرت، پیامبر بود و کامل‌ترین خرد، مشورت‌پذیری‌اش درسی بود برای همۀ خردمندان [قابل توجه آقایان محترم که مشورت‌پذیری در ایشان، یک ویژگی کمیاب است].
    • از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله معنای دوراندیشی پرسیده شد، فرمود: «مشورت با صاحب‌نظران و پیروی کردن از آنها».

خدمت‌رسانی به مردم

    • رسول اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمود: «خداوند بندگانی دارد که آنان را برای [برآورده کردن] نیاز مردم آفریده است. مردم به آنها پناه می‌آورند و آنان [در روز رستاخیز از عذاب خداوند] در امان‌اند».
    • یاری کردن برادر مؤمن برای انجام کاری، برای ایشان دوست‌داشتنی‌تر از یک ماه روزه و اعتکاف در مسجدالحرام بود.

 

 

منابع:

    1. 1.نهج الفصاحه
    2. 2.میزان الحکمه
    3. 3.نظام خانواده در اسلام
    4. 4.سیره پیامبر اکرم با نگاهی به قرآن
    5. 5.پندهای شنیدنی
    6. 6.کنترل زبان
    7. 7.نگین هستی

 



[1]. احزاب، 20.

[2]. رهبر معظم انقلاب، 26 فروردین 1383.