برای دسترسی به محتویات این نشریه از درختواره سمت راست موضوع مورد نظر خود را انتخاب کنید.

«
»
«
»

پشت میله‌های کلاس - اهمیت فضای آموزش در یادگیری

مهدی ابراهیمی (کارشناس ارشد مالکیت فکری و استاد دانشگاه)

در گذشته به نکاتی دربارة ارتقای میزان فراگیری دانش‌آموزان اشاره شد. این شماره به شرایطی اشاره می‌شود که دانش‌آموزان را برای آموزش حداکثری آماده می‌کند. یکی از این موارد چینش ادوات و وسایل آموزشی است:

چینش نیمکت‏ها و میزها در کلاس

چگونگی چینش میزها و نیمکت‏ها از مهم‌ترین مسائل برای مدیریت آموزشی مدارس است. برخلاف مدارس ایران در کشورهای اروپایی از میز و نیمکت‏های ثابت و یک‏شکل استفاده نمی‌کنند، بلکه عامل اساسی در نوع چینش میز‏ها و نیمکت‏ها نوع فعالیت‏های کلاسی است. در واقع به تناسب فعالیت صورت گرفته در کلاس میز و نیمکت خاص طراحی و در نظر گرفته شده است. برای مثال، میز کار مخصوص برای فعالیت‏های هنری و کاردستی با نیمکت‏های درس ریاضی بسیار تفاوت دارد. اغلب کلاس‏ها میزی برای گفت‏وگوی کلاسی دارند که به شکل لوبیاست و در یک طرف آن معلم و در طرف دیگر دانش‌آموزان می‌نشینند. توجه به کارآیی مورد نظر در تعیین نوع، جنس، شکل، رنگ و مشخصات میزهای آموزشی فواید ارزنده‏ای به همراه دارد.

به همین صورت اغلب فضا‏ها و کلاس‏های آموزشی در اروپا چند بخشی و چند منظوره‌اند و در مدارس ایران نیز در پاره‏ای موارد چون آزمایشگاه‏ها، اتاق‏های مجزا با طراحی و نقاشی خاص و به منظور بهره‏وری بهتر در نظر گرفته می‏شود.

نکتة مهم دیگر که نباید از آن غفلت نمود، مشارکت دادن دانش‌آموزان در مدیریت چینش کلاس‌هاست. دغدغة مسئولان آموزشی برای افزایش نشاط و مشارکت حداکثری دانش‌آموزان، توجه به آرا و مشارکت دادن دانش‌آموزان را می‌طلبد؛ امری که جذابیت درسی و انگیزة فردی را می‌افزاید. شاید بسیاری از آموزشگاه‌ها و مدارس ما از ابتدایی‌ترین امکانات محروم باشند، اما توجه به مشارکت دانش‌آموزان و جلب نظر آنان، حتی در محیط‌های محروم نمی‌بایست از نظر معلمان و مدیران به دور باشد.

 

 

 

رنگ‌آمیزی کلاس

بی‌تردید رنگ‌ها آثار روان‌شناختی بسیاری در انسان می‌گذارند. استفاده از برخی رنگ‌ها در شریعت اسلامی مستحب و ممدوح است. کودکان، نوجوانان و جوانان بنابه مقتضیات سنی و ویژگی‌های روحی و روانی خود نیازمند رنگ‌آمیزی‌های متناسب برای محیط‌های آموزشی هستند.

    • بنابر تحقیقات خانم باربارا پایتل،[1] رنگ‌های روشن بیشتر برای تمرکز حواس مؤثرند، در حالی که صورتی یا قرمز روشن با آرام‌بخشی مضاعفی که دارند مناسب اماکنی هستند که جنب و جوش بالا را در خود اقتضا می‌کنند، نظیر اماکن ورزشی و تفریحی؛
    • رنگ سبز الهام‌بخش خلاقیت است و مناسب‌ترین رنگ برای فضاهای هنری یا کلاس‌های نویسندگی است؛
    • رنگ آبی برای فعالیت‌های شدید ذهنی نظیر کلاس‌های آموزش و تمرین ریاضی یا فیزیک مناسب است. آبی روشن اثری آرام‌بخش دارد؛
    • رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز نیز کاربردی خاص دارند. زرد روشن جسم و روان را به تحرک وا‏می‏دارد و نارنجی باعث تحریک و تحرک است؛

دیوارهای کلاس علاوه بر رنگارنگ شدن و آرام‌بخشی، کاربردی دیگر نیز می‏توانند داشته باشند؛ به نمایش درآوردن اطلاعات آموزشی و دست‌آوردهای علمی دانش‌آموزان کلاس. بچه‌های کلاس با دیدن حاصل زحمات و مشارکت‌های کلاسی خود و دوستانشان، روحیه و علاقه‌ای مضاعف در وجود خود احساس خواهند کرد که می‌تواند در زمان خستگی و نخوت به کمکشان آید و نویدبخش لحظات بهتر برایشان باشد. توجه به درس‌های دشوار، دیر فهم و مهم از یک‌سو و رعایت اصل تنوع‌گرایی در فضای گرافیکی کلاس می‏تواند علاوه بر جلوگیری از دل‌زدگی و افسردگیِ دانش‌آموزان، آثار مثبت فراوانی در ایشان بگذارد.

 



[1]برای مشاهده متن مقاله رجوع کنید به : http://www.suite101.com/content/color-and-learning-a3246