یک مسئله هزار دلیل

دلایلی چند در باب چرایی آشنایی با ادیان و مذاهب

نویسنده: محمدرضا نظری طلبه سطح عالی حوزه علمیه قم

مبلغان چه نیازی به شناخت دیگر ادیان و مذاهب دارند؟ اساساً شناخت ادیان چه ره‌آوردی را برای مبلغ شیعی به همراه خواهد داشت؟ چرا مبلغ باید از ادیان دیگر آگاه باشد؟ برای پاسخ به این دست پرسش‌ها، «شبستان اندیشه» سرویسی را برای شناخت بهتر از اعتقادات آیینی پیروان ادیانی که در مناطق مختلف پراکنده‌اند، پیش روی مبلغان می‌گشاید؛ پیروان ادیانی که ممکن است مبلغان در مناطق مختلف با آنان رو در روی شوند. همچنین از آنجا که بسیاری از پیروان ادیان و مذاهب برای جذب یا به چالش کشاندن پیروان دیگر ادیان کوشا هستند شبستان اندیشه به بررسی شبهاتی می‌پردازد که پیروان برخی ادیان مطرح می‌کنند.

پیش از آغاز هر بحثی نخست چند دلیل برای ضرورت آشنایی مبلغان با ادیان و مذاهب دیگر در پی می‌آید:

1. شاید بتوان دین را تجلی‌گاه تفکر و عمل دینی انسان‌ها دانست. از این رو شناخت ادیان می‌تواند دید مبلغ را دربارة نیازها و آمال معنوی انسان وسعت بخشد. قرآن نیز انسان را به همین امر توجه می‌دهد و می‌فرماید: «قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنْ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ»(روم، آیة 42 و 43)

2. بنابر روایت‌های تاریخی سیرة اهل بیت (علیهم‌السلام) در احتجاج با پیروان دیگر ادیان بیانگر اهمیت پرداختن به این دست مسائل است. قرآن کریم نیز پیامبر (صلّی الله علیه و آله) را به همین امر تشویق نموده و می‌فرماید: «قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَقُولُواْ اشْهَدُواْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ»(آل‌عمران، آیة64)

3. بی‌شک دین ارتباط محکمی با عرصه‌های گوناگون زندگی دارد و کسی که بخواهد در عرصه‌های گوناگون علمی مطالعه کند از مطالعة ادیان بی نیاز نخواهد بود. امروزه رشتة آموزشی ادیان و مذاهب از پر طرفدارترین رشته‌ها در دانشگاه‌های دنیاست و حتی در برخی کشورها در متون دبیرستان نیز موضوع آشنایی با ادیان را گنجانده‌اند.

4. عصر ارتباطات زمینه‌ای را فراهم نموده است که ادیان و مذاهب اطلاعات خود را بیش از پیش در معرض نمایش قرار دهند و بیش از پیش به تبلیغ دین خود بپردازند. امروز کسی را نمی‌توان یافت که منکر تبلیغات ادیان دیگر با استفاده از ابزارهای نو باشد. همین امر سبب شده است که هر روز پرسش‌های گوناگونی از مبلغان بپرسند. در چنین اوضاع و احوالی آگاهی از ادیان دیگر می‌تواند مبلغ دینی را در پاسخ‌گویی به این شبهات یاری رساند.

5. به نظر نویسنده گاهی فرهنگ‌ها جلوی شناخت درست دین را می‌گیرند. یکی از مواردی که ما را در درک درست از دین اسلام یاری می‌دهد مقایسة عالمانة باورها و رفتار پیروان ادیان دیگر با گنج عظیم معارف شیعه است. فایدة این کار پویایی و طراوت دین خواهد بود.

6. آشنایی با ادیان موجب آشنایی با ساختارها و شیوه‌های تبلیغی پیروان آن ادیان نیز می‌شود. امروزه تبلیغ برخی ادیان و مذاهب از موضوع تبلیغ یک جانبه بیرون آمده و مبلغان آنها سعی در دو سویه نمودن ارتباط با مردم دارند. به نظر می‌رسد مبلغان با آگاهی از شیوه‌های تبلیغی ادیان و مذاهب دیگر می‌توانند روش تبلیغی خود را ارتقا دهند و بیشتر در جامعه تأثیرگذار باشند.

7. کتاب‌های تاریخ نشان می‌دهند مسلمانان از ابتدا به ادیان و مذاهب دیگر بی‌توجه نبوده‌اند. حدود دو قرن پس از اسلام منابع یونانی و سریانی و دیگر کتاب‌ها به عربی ترجمه شدند. در قرن چهارم و پنجم ابوریحان بیرونی کتاب «التحقیق ما للهند» را نوشت. میرفندرسکی هم کتاب «جوگ باسشت» را به رشته تحریر در آورد. اینها همه نمونه‌هایی از علاقه‌مندی مسلمانان به آشنایی با ادیان دیگر بوده است.

در پایان اشاره می‌شود سرویس ادیان می‌کوشد ضمن آشنایی با ادیان و مذاهب دیگر زمینة نقد و بررسی و پاسخ به شبهات آنها را نیز فراهم آورد تا درکی صحیح و واقعی دربارة آنان به مخاطب عرضه بدارد.

 

نظر خود را اضافه کنید.

مهمان
پنج شنبه, دسامبر 14, 2017
0 حرف

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد